VuonMinh.comVươn Mình
Đọc số liệu tăng trưởng

Xuất nhập khẩu Việt Nam vượt 1.000 tỷ USD sau 10 tháng năm 2026: vì sao vẫn nhập siêu

10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch hàng hóa đạt 1.010,55 tỷ USD nhưng nhập siêu 12,07 tỷ USD. Đọc số theo khu vực, so với năm 2025 và tránh lỗi hay gặp.

Truck drivers wait in a long line of container lorries at a border logistics yard under a hazy morning sky, drone view from high above, muted ochre and red tones

Theo Cục Thống kê công bố đầu tháng 11/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 10 tháng năm 2026 đạt khoảng 1.010,55 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ. Xuất khẩu đạt 499,24 tỷ USD, tăng 27,5%; nhập khẩu đạt 511,31 tỷ USD, tăng 37,4%; cán cân hàng hóa nhập siêu 12,07 tỷ USD.

Cùng kỳ năm 2025, Việt Nam xuất siêu 19,49 tỷ USD; cả năm 2025 xuất siêu 20,03 tỷ USD. Vì sao kim ngạch lập mức cao mà cán cân lại đổi chiều? Bài này tách số theo khu vực kinh tế, giải thích kim ngạch khác giá trị gia tăng ở đâu, và nêu những câu đọc sai thường gặp khi nói về "xuất siêu" hay "nhập siêu".

Năm 2025 và 10 tháng năm 2026 trong một bảng

Các số dưới đây là kim ngạch hàng hóa theo Cục Thống kê, tính bằng đô la theo giá hiện hành.

Chỉ tiêuCả năm 20259 tháng năm 202610 tháng năm 2026
Tổng kim ngạch930,05 tỷ USD (tăng 18,2%)888,02 tỷ USD (tăng 30,4%)1.010,55 tỷ USD (tăng 32,3%)
Xuất khẩukhoảng 475 tỷ USD (tăng 17%)434,3 tỷ USD (tăng 24,5%)499,24 tỷ USD (tăng 27,5%)
Nhập khẩukhoảng 455 tỷ USD (tự tính)453,7 tỷ USD (tăng 36,7%)511,31 tỷ USD (tăng 37,4%)
Cán cânxuất siêu 20,03 tỷ USDnhập siêu 19,42 tỷ USDnhập siêu 12,07 tỷ USD

Số nhập khẩu năm 2025 trong bảng được tính từ tổng kim ngạch trừ xuất khẩu và khớp với mức xuất siêu 20,03 tỷ USD; bản tin tóm tắt không nêu riêng. Khi cần dùng chính xác, hãy tra bảng số liệu chi tiết.

Từ 9 tháng sang 10 tháng, mức nhập siêu giảm từ 19,42 xuống 12,07 tỷ USD vì riêng tháng 10 xuất siêu 7,31 tỷ USD. Cán cân theo tháng dao động mạnh, nên không nên lấy một tháng để kết luận xu hướng cả năm.

Mốc "vượt 1.000 tỷ USD" là tổng hai chiều xuất và nhập. Nó cho biết quy mô trao đổi hàng hóa, không cho biết bên nào lớn hơn; muốn biết chiều cán cân phải nhìn riêng dòng cuối của bảng.

Vì sao kim ngạch cao mà vẫn nhập siêu

Nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu. Trong 10 tháng năm 2026, nhập khẩu tăng 37,4%, xuất khẩu tăng 27,5%. Khi hai bên cùng lớn, chênh lệch vài điểm phần trăm về tốc độ đã đủ làm cán cân đổi chiều.

Đầu tư tăng mạnh kéo theo nhập máy móc, nguyên liệu. Cùng kỳ, tích lũy tài sản trong GDP 9 tháng tăng 17,88%, vốn FDI đăng ký và thực hiện đều tăng. Dự án mới thường nhập thiết bị trước khi có sản phẩm xuất khẩu.

Nhiều mặt hàng xuất khẩu cần nguyên liệu nhập. Hàng điện tử, máy tính, linh kiện lắp ráp tại Việt Nam dùng nhiều linh kiện nhập khẩu. Xuất khẩu tăng thì nhập khẩu đầu vào cũng tăng theo.

Nhập siêu không tự nó là xấu. Nhập máy móc để mở rộng sản xuất khác về bản chất với nhập hàng tiêu dùng. Muốn đánh giá, cần xem nhập khẩu theo nhóm hàng: tư liệu sản xuất hay hàng tiêu dùng.

Thời điểm giao hàng làm số tháng dao động. Một lô thiết bị lớn về cảng trong một tháng có thể làm tháng đó nhập siêu, trong khi hàng xuất khẩu mùa cuối năm thường dồn vào các tháng sau. Vì vậy số cộng dồn nhiều tháng đáng tin hơn số một tháng khi đọc chiều cán cân.

Hai khu vực, hai chiều cán cân

Cục Thống kê công bố cán cân theo khu vực kinh tế. Hai khu vực đi theo hai chiều ngược nhau:

KỳKhu vực có vốn đầu tư nước ngoàiKhu vực kinh tế trong nước
Năm 2025, xuất khẩukhoảng 367,09 tỷ USD, chiếm khoảng 77,3% tổng xuất khẩu107,95 tỷ USD, giảm 6,1%
10 tháng năm 2026, cán cânxuất siêu 25,76 tỷ USD (kể cả dầu thô)nhập siêu 37,83 tỷ USD

Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài vừa xuất khẩu nhiều vừa nhập khẩu nhiều, nhưng nhìn chung xuất nhiều hơn nhập. Khu vực trong nước nhập nhiều hơn xuất, gồm cả nhập nguyên liệu cho sản xuất trong nước, nhập máy móc và hàng tiêu dùng.

Con số này nói về cấu trúc thương mại, không phải về năng lực của doanh nghiệp. Một doanh nghiệp trong nước có thể bán nguyên liệu, bao bì, dịch vụ cho doanh nghiệp FDI để rồi hàng đó được xuất khẩu dưới tên doanh nghiệp FDI; phần giá trị đó không hiện ra trong cột xuất khẩu của khu vực trong nước.

Khi so hai khu vực, cũng nên lưu ý số năm 2025 là kim ngạch xuất khẩu, còn số 10 tháng năm 2026 là cán cân. Đặt chúng cạnh nhau để thấy bức tranh, nhưng không trừ, cộng trực tiếp với nhau.

Kim ngạch khác giá trị gia tăng

Kim ngạch xuất khẩu là tổng giá trị hàng hóa qua biên giới, tính toàn bộ giá trị lô hàng, kể cả phần linh kiện đã nhập vào trước đó. Vì vậy một sản phẩm lắp ráp từ linh kiện nhập khẩu có kim ngạch xuất khẩu lớn nhưng phần giá trị tạo ra trong nước có thể nhỏ.

GDP chỉ tính giá trị gia tăng. Trong tài khoản quốc gia năm 2025, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng 16,27%, nhập khẩu tăng 17,12%, đều theo giá so sánh. Hai con số này không trùng với tốc độ tăng kim ngạch tính bằng đô la của hải quan, vì khác phạm vi (có cả dịch vụ) và khác cách tính giá.

Ngoài ra, theo thông lệ thống kê, xuất khẩu được tính theo giá giao hàng lên phương tiện vận tải ở cửa khẩu xuất, còn nhập khẩu tính cả cước vận tải và bảo hiểm đến cửa khẩu nhập. Cách tính này làm số nhập khẩu "nặng" hơn một chút so với cùng lô hàng nếu tính theo cách của bên xuất.

Hệ quả khi đọc: không nên lấy kim ngạch xuất khẩu chia GDP rồi nói xuất khẩu "chiếm" bao nhiêu phần trăm nền kinh tế. Tỷ lệ đó có thể vượt 80% hay 90% mà vẫn không có nghĩa là xuất khẩu tạo ra ngần ấy phần GDP.

Phần con số hải quan chưa tính: thương mại dịch vụ

Kim ngạch 1.010,55 tỷ USD chỉ là hàng hóa. Dịch vụ như du lịch, vận tải, viễn thông, phần mềm cũng được mua bán qua biên giới nhưng không đi qua cửa khẩu hải quan, nên không nằm trong số này. Ví dụ, khách quốc tế đến Việt Nam năm 2025 đạt gần 21,2 triệu lượt, tăng 20,4%; tiền họ chi tiêu ở Việt Nam được tính là xuất khẩu dịch vụ.

Số thương mại dịch vụ được công bố riêng, thường theo quý và với độ trễ lớn hơn. Trong tài khoản quốc gia, "xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ" gộp cả hai, nên tốc độ tăng của nó không trùng với tốc độ tăng kim ngạch hàng hóa.

Điều này có nghĩa là cán cân hàng hóa chưa phải toàn bộ giao dịch với nước ngoài. Muốn có bức tranh đầy đủ, cần xem cán cân thanh toán quốc tế do ngân hàng trung ương công bố, gồm cả dịch vụ, thu nhập và chuyển giao.

Với người đọc phổ thông, chỉ cần nhớ một câu: "xuất nhập khẩu hàng hóa" là con số của hải quan và cơ quan thống kê, còn "xuất khẩu dịch vụ" là con số khác, không nên cộng vào cho tròn.

Những câu đọc sai thường gặp

Tin về xuất nhập khẩu dễ bị kéo sang so sánh thắng thua. Các câu dưới đây nên viết lại:

  • "Nhập siêu là mất tiền." Cán cân thương mại là chênh lệch hai dòng hàng hóa, không phải lỗ lãi. Hàng nhập về để sản xuất có thể tạo ra giá trị lớn hơn ở các kỳ sau.
  • "Vượt 1.000 tỷ USD là nền kinh tế lớn gấp đôi GDP." Kim ngạch không cộng được với GDP; xem mục kim ngạch và giá trị gia tăng ở trên.
  • "Xuất khẩu tăng 27,5% nên doanh nghiệp xuất khẩu nào cũng tăng." Số bình quân che giấu khác biệt giữa các ngành; năm 2025 khu vực trong nước còn giảm xuất khẩu.
  • "Tháng 10 xuất siêu nên năm 2026 sẽ xuất siêu." Một tháng không đủ để kết luận; bài này cũng không dự báo kết quả cả năm.
  • "Số của hải quan và của cơ quan thống kê mâu thuẫn." Hai nơi chốt số ở thời điểm khác nhau và có thể khác phạm vi; chênh lệch nhỏ là bình thường.

Khi trích dẫn, hãy giữ đủ ba yếu tố: kỳ (10 tháng năm 2026), loại kim ngạch (hàng hóa) và cơ quan công bố.

Áp vào trường hợp của bạn

Một doanh nghiệp nhỏ giả định ở xã C chuyên sản xuất hàng thủ công xuất khẩu đọc tin "xuất khẩu tăng 27,5%" có thể kỳ vọng đơn hàng tăng tương tự. Cách đọc đúng là tìm số xuất khẩu của nhóm hàng của mình trong bảng chi tiết, vì mức tăng chung chủ yếu do vài nhóm hàng lớn kéo lên.

Nếu doanh nghiệp nhập nguyên liệu, mức nhập khẩu tăng mạnh và cán cân chuyển sang nhập siêu là tín hiệu cần chú ý tỷ giá và giá nguyên liệu. Đây là thông tin quản trị rủi ro, không phải lời khuyên mua bán ngoại tệ.

Nếu bạn viết báo cáo cho lớp học hay cơ quan, bảng ba cột năm 2025, 9 tháng và 10 tháng năm 2026 ở đầu bài là khung tốt: nó cho thấy kỳ, tốc độ và chiều cán cân cùng lúc. Thêm một dòng ghi chú "số liệu sơ bộ của Cục Thống kê" là đủ để người đọc biết số còn có thể thay đổi.

Số cả năm 2026 sẽ được công bố đầu tháng 1/2027. Khi có số đó, hãy cập nhật bảng thay vì cộng dồn bằng tay từ số tháng.

Với hộ kinh doanh nhỏ không xuất khẩu trực tiếp, số xuất nhập khẩu vẫn có ích ở một điểm: khi nhập khẩu nguyên liệu tăng mạnh và cán cân đổi chiều, giá hàng nhập và tỷ giá thường được theo dõi sát hơn. Đó là lúc nên rà lại các đơn hàng có đầu vào nhập khẩu, chẳng hạn bao bì, linh kiện hay phụ tùng máy móc.

Câu hỏi thường gặp

Xuất nhập khẩu 10 tháng năm 2026 đạt bao nhiêu?

Theo Cục Thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 10 tháng năm 2026 đạt khoảng 1.010,55 tỷ USD, tăng 32,3%. Xuất khẩu 499,24 tỷ USD, nhập khẩu 511,31 tỷ USD, nhập siêu 12,07 tỷ USD.

Năm 2025 Việt Nam xuất siêu bao nhiêu?

Theo Cục Thống kê, năm 2025 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 930,05 tỷ USD, tăng 18,2%, cán cân hàng hóa xuất siêu 20,03 tỷ USD. Xuất khẩu tăng khoảng 17%.

Vì sao năm 2026 chuyển sang nhập siêu?

Vì nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu: 37,4% so với 27,5% trong 10 tháng. Đầu tư tăng mạnh kéo theo nhu cầu nhập máy móc, thiết bị và nguyên liệu cho sản xuất, kể cả sản xuất hàng xuất khẩu.

Khu vực FDI chiếm bao nhiêu phần trăm xuất khẩu?

Năm 2025, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài xuất khẩu khoảng 367,09 tỷ USD, chiếm khoảng 77,3% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa. Khu vực trong nước xuất khẩu 107,95 tỷ USD.

Nhập siêu có phải là dấu hiệu xấu không?

Không thể kết luận chỉ từ cán cân. Cần xem nhập khẩu gồm những nhóm hàng nào: máy móc, nguyên liệu cho sản xuất hay hàng tiêu dùng. Nhập để đầu tư mở rộng sản xuất khác về bản chất với nhập để tiêu dùng.

Kim ngạch xuất khẩu có phải là phần đóng góp vào GDP không?

Không. Kim ngạch tính toàn bộ giá trị lô hàng, kể cả linh kiện nhập khẩu. GDP chỉ tính giá trị gia tăng tạo ra trong nước, nên không lấy kim ngạch chia GDP để nói xuất khẩu chiếm bao nhiêu phần nền kinh tế.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138