Nghị quyết 68-NQ/TW được Bộ Chính trị ban hành ngày 4/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân, xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Văn bản có tám nhóm giải pháp, các mốc thời hạn từ năm 2025 đến 2028, và chỉ tiêu đến năm 2030 như khoảng 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, đóng góp khoảng 55–58% GDP.
Chỉ mười ba ngày sau, Quốc hội thông qua Nghị quyết 198/2025/QH15 để luật hoá một phần các chủ trương, trong đó có bỏ thuế khoán và chấm dứt thu lệ phí môn bài từ ngày 1/1/2026. Bài này đi theo đúng cấu trúc văn bản: chỉ tiêu, tám nhóm giải pháp, các mốc có hạn, phần đã thành luật, rồi chỉ cho một hộ kinh doanh cách đối chiếu với trường hợp của mình.
Chỉ tiêu đến 2030 và tầm nhìn 2045, đặt cạnh số liệu nền
Cột “Mục tiêu” lấy theo toàn văn nghị quyết. Cột “Số liệu nền” là số báo chí kinh tế dẫn lại khi nghị quyết ra đời năm 2025, chỉ để hình dung khoảng cách, không phải số thống kê chính thức của một kỳ cụ thể.
| Chỉ tiêu | Mục tiêu 2030 | Tầm nhìn 2045 | Số liệu nền (2025) |
|---|---|---|---|
| Số doanh nghiệp đang hoạt động | Khoảng 2 triệu, tương đương 20 doanh nghiệp trên 1.000 dân | Ít nhất 3 triệu | Khoảng 940.000 |
| Đóng góp vào GDP | Khoảng 55–58% | Trên 60% | Khoảng 50% |
| Tăng trưởng bình quân khu vực tư nhân | Khoảng 10–12%/năm, cao hơn tăng trưởng chung | — | — |
| Đóng góp thu ngân sách | Khoảng 35–40% | — | — |
| Việc làm | Khoảng 84–85% tổng số lao động | — | — |
| Năng suất lao động | Tăng bình quân khoảng 8,5–9,5%/năm | — | — |
| Doanh nghiệp lớn | Ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu | — | — |
Chỉ tiêu “20 doanh nghiệp trên 1.000 dân” là cách quy đổi của con số 2 triệu theo quy mô dân số. Nó tính doanh nghiệp đang hoạt động, không tính doanh nghiệp đã đăng ký rồi tạm ngừng hay giải thể. Vì vậy khi đọc tin “số doanh nghiệp thành lập mới tăng mạnh”, bạn cần trừ số rút lui khỏi thị trường mới so được với mục tiêu.
Tám nhóm giải pháp theo thứ tự trong văn bản
Phần nhiệm vụ, giải pháp của nghị quyết có tám nhóm lớn. Mỗi nhóm về sau được các bộ cụ thể hoá thành chính sách riêng:
- Đổi mới tư duy, thống nhất nhận thức về vai trò của kinh tế tư nhân, khơi dậy tinh thần kinh doanh.
- Đẩy mạnh cải cách, hoàn thiện thể chế: bảo vệ quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh, quyền cạnh tranh bình đẳng; cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh; chuyển mạnh sang hậu kiểm.
- Tạo thuận lợi tiếp cận nguồn lực: đất đai, mặt bằng sản xuất; vốn, tín dụng; nhân lực chất lượng cao.
- Thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong doanh nghiệp tư nhân.
- Tăng liên kết giữa doanh nghiệp tư nhân với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
- Hình thành và phát triển doanh nghiệp lớn, tập đoàn tư nhân tầm khu vực, toàn cầu.
- Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh.
- Đề cao đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội của doanh nhân.
Nếu bạn chỉ có thời gian đọc hai nhóm, hãy đọc nhóm thứ hai (thể chế) và nhóm thứ bảy (doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh). Phần lớn thay đổi chạm đến người buôn bán hằng ngày nằm ở đây.
Các mốc có hạn cụ thể trong nghị quyết
Khác với chỉ tiêu 2030 mang tính định hướng, những việc dưới đây được gắn với thời hạn rõ ràng, nên dễ kiểm tra đạt hay chưa:
| Thời hạn | Việc phải xong | Cách kiểm |
|---|---|---|
| Năm 2025 | Rà soát, loại bỏ điều kiện kinh doanh không cần thiết; cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính, chi phí tuân thủ pháp luật, điều kiện kinh doanh | Báo cáo cải cách thủ tục của Chính phủ và các bộ |
| Năm 2025 | Hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai | Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường |
| Chậm nhất năm 2026 | Xoá bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh | Đã được Nghị quyết 198/2025/QH15 quy định từ ngày 1/1/2026 |
| Năm 2028 | Môi trường đầu tư kinh doanh thuộc nhóm 3 nước hàng đầu ASEAN, nhóm 30 nước hàng đầu thế giới | Các bảng xếp hạng quốc tế công bố sau năm 2028 |
| Thường xuyên | Thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp không quá một lần một năm, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm rõ ràng | Kế hoạch thanh tra, kiểm tra hằng năm của cơ quan quản lý |
Mốc năm 2028 trùng với mốc của Nghị quyết 66 về xây dựng và thi hành pháp luật. Hai văn bản được thiết kế để đi cùng: muốn môi trường đầu tư lên hạng thì phải sửa luật về đầu tư, kinh doanh trước.
Phần đã thành luật: Nghị quyết 198/2025/QH15
Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân được thông qua và có hiệu lực ngày 17/5/2025. Đây là bước biến chủ trương thành quy định áp dụng được, cùng với chương trình hành động của Chính phủ ban hành theo Nghị quyết 139/NQ-CP.
Ba quy định về thuế, phí mà hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ cảm nhận rõ nhất, theo Điều 10 của nghị quyết: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 1/1/2026; chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 1/1/2026; doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Nghị quyết 68 còn nêu nhiều chính sách khác như dành quỹ đất trong khu, cụm công nghiệp cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, khởi nghiệp sáng tạo; cho phép tính chi phí nghiên cứu và phát triển ở mức cao hơn chi phí thực tế khi xác định thu nhập chịu thuế. Với từng chính sách như vậy, bạn cần tìm văn bản luật hoặc nghị định đã quy định cụ thể, điều kiện áp dụng, ngày hiệu lực, chứ không áp dụng thẳng câu chữ của nghị quyết Bộ Chính trị.
Hộ kinh doanh ở xã C tự đối chiếu: danh sách kiểm
Giả định một hộ bán tạp hoá và gas ở xã C, trước đây nộp thuế khoán. Từ năm 2026, những câu hỏi cần tự trả lời:
- Hộ đã chuyển sang cách kê khai thuế theo hướng dẫn của cơ quan thuế chưa? Thời hạn, mẫu biểu và ngưỡng doanh thu cụ thể xem trong văn bản hướng dẫn mới nhất của ngành thuế.
- Hộ có ghi chép doanh thu hằng ngày không? Bỏ khoán đồng nghĩa với việc số thuế dựa trên doanh thu thực, nên sổ sách hoặc phần mềm bán hàng trở thành bắt buộc trên thực tế.
- Năm 2026 hộ có còn nhận thông báo nộp lệ phí môn bài không? Nếu có, đối chiếu lại với quy định chấm dứt thu từ ngày 1/1/2026 và hỏi chi cục thuế.
- Hộ có tính chuyển lên doanh nghiệp không? Nếu chuyển và thuộc diện doanh nghiệp nhỏ và vừa, kiểm điều kiện miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm.
- Trong năm hộ bị kiểm tra mấy lần, bởi những cơ quan nào? Ghi lại để phản ánh nếu số lần vượt quá tinh thần của nghị quyết.
Lỗi hay gặp: tưởng bỏ thuế khoán là được miễn thuế. Thực ra bỏ khoán là đổi cách tính, từ mức ấn định sang kê khai theo doanh thu thật. Hộ có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế vẫn có thể không phải nộp, nhưng ngưỡng đó do luật thuế quy định, không do Nghị quyết 68.
Nghị quyết 68 đặt cạnh các nghị quyết trụ cột khác
Nghị quyết 68 không đứng một mình. Nhiều chỉ tiêu và giải pháp của nó dựa vào, hoặc được tiếp nối bởi, các nghị quyết khác trong cùng giai đoạn. Bảng dưới giúp bạn biết khi cần một chi tiết thì mở văn bản nào:
| Nghị quyết | Điểm nối với kinh tế tư nhân |
|---|---|
| 57-NQ/TW (22/12/2024), khoa học công nghệ và chuyển đổi số | Coi doanh nghiệp là trung tâm của đổi mới sáng tạo; các ưu đãi cho chi nghiên cứu và phát triển của doanh nghiệp tư nhân đi theo hướng này |
| 59-NQ/TW (24/1/2025), hội nhập quốc tế | Hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệp định thương mại tự do, tham gia chuỗi cung ứng; nối với chỉ tiêu ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu |
| 66-NQ/TW (30/4/2025), xây dựng và thi hành pháp luật | Cùng mốc năm 2028 về môi trường đầu tư thuộc nhóm ba nước dẫn đầu ASEAN; sửa luật đầu tư, kinh doanh là điều kiện để giải pháp thể chế của Nghị quyết 68 chạy được |
| 79-NQ/TW (6/1/2026), kinh tế nhà nước | Đặt doanh nghiệp nhà nước vào vai dẫn dắt, kéo doanh nghiệp tư nhân tham gia công nghiệp phụ trợ, tăng tỷ lệ nội địa hoá; nối với nhóm giải pháp thứ năm về liên kết doanh nghiệp |
Cách dùng bảng: nếu bạn đang tìm ưu đãi cho hoạt động nghiên cứu của doanh nghiệp, đọc thêm văn bản thực hiện Nghị quyết 57; nếu đang làm nhà cung cấp cho một tập đoàn nhà nước, đọc thêm phần liên kết trong Nghị quyết 79. Đọc chéo như vậy tránh được tình trạng chỉ thấy một nửa chính sách.
Đọc số liệu Nghị quyết 68 sao cho đúng
Đóng góp GDP khác tỷ trọng doanh nghiệp. Con số 55–58% GDP tính cho toàn khu vực kinh tế tư nhân, gồm cả hộ kinh doanh và kinh tế cá thể, không chỉ doanh nghiệp tư nhân có đăng ký.
Tăng trưởng của khu vực khác tăng trưởng GDP. Mục tiêu 10–12%/năm là tốc độ của riêng khu vực tư nhân, được đặt cao hơn tốc độ chung để tỷ trọng khu vực này tăng dần.
Mục tiêu 2030 không phải cam kết từng năm. Một năm số doanh nghiệp tăng chậm chưa nói lên việc trượt mục tiêu; cần nhìn chuỗi vài năm và số doanh nghiệp rút lui đi kèm.
Ba con số đi cùng nhau. Đóng góp 55–58% GDP, 35–40% thu ngân sách và 84–85% việc làm là ba lát cắt của cùng một khu vực. Khi một bài viết chỉ trích một con số, bạn nên tìm hai con số còn lại để thấy bức tranh đầy đủ: khu vực tư nhân tạo phần lớn việc làm nhưng phần đóng góp ngân sách thấp hơn nhiều.
Chính sách trong nghị quyết khác chính sách đã có hiệu lực. Nghị quyết nêu hướng; chỉ phần đã vào luật, nghị quyết Quốc hội hoặc nghị định mới áp dụng được. Ghi rõ văn bản và ngày hiệu lực khi chia sẻ thông tin.
Câu hỏi thường gặp
Nghị quyết 68-NQ/TW ban hành ngày nào?
Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân được Bộ Chính trị ban hành ngày 4/5/2025. Ngày 17/5/2025 Quốc hội thông qua Nghị quyết 198/2025/QH15 để luật hoá một phần nội dung, có hiệu lực ngay từ ngày thông qua.
Nghị quyết 68 có bao nhiêu nhóm giải pháp?
Có tám nhóm: đổi mới tư duy; cải cách thể chế; tiếp cận đất đai, vốn, nhân lực; khoa học công nghệ và chuyển đổi số; liên kết doanh nghiệp; doanh nghiệp lớn; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh; đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội.
Thuế khoán bị bỏ từ khi nào?
Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 1/1/2026. Cách kê khai cụ thể theo hướng dẫn của ngành thuế ban hành sau đó.
Lệ phí môn bài còn phải nộp không?
Nghị quyết 198/2025/QH15 quy định chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 1/1/2026. Nếu vẫn nhận thông báo nộp cho kỳ từ năm 2026, bạn nên hỏi lại cơ quan thuế quản lý.
Doanh nghiệp mới thành lập được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp bao lâu?
Doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, theo Nghị quyết 198/2025/QH15. Điều kiện chi tiết xem văn bản hướng dẫn.
Mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp tính thế nào?
Là khoảng 2 triệu doanh nghiệp đang hoạt động vào năm 2030, tương đương 20 doanh nghiệp trên 1.000 dân. Doanh nghiệp đã đăng ký nhưng tạm ngừng hoặc giải thể không được tính vào con số này.