VuonMinh.comVươn Mình
Các nghị quyết trụ cột

Nghị quyết 57-NQ/TW là gì: mục tiêu khoa học công nghệ đến 2030 và việc đã làm

Nghị quyết 57-NQ/TW ban hành ngày 22/12/2024: bảng chỉ tiêu đến 2030, tầm nhìn 2045, bảy nhóm giải pháp và các luật, nghị quyết Quốc hội đã cụ thể hoá.

A young female researcher in a white coat adjusts a microscope in a bright university research lab, seen from behind, cool blue light, shallow depth of field

Nghị quyết 57-NQ/TW là nghị quyết của Bộ Chính trị ban hành ngày 22/12/2024 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Văn bản đặt ra các chỉ tiêu đến năm 2030 như chi cho nghiên cứu và phát triển đạt 2% GDP, kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP, trên 80% người dân và doanh nghiệp dùng dịch vụ công trực tuyến, kèm tầm nhìn đến năm 2045.

Bài dưới đây tách nghị quyết thành ba lớp để bạn đọc nhanh: lớp chỉ tiêu (con số nào, mốc nào), lớp giải pháp (bảy nhóm việc phải làm) và lớp văn bản triển khai (Quốc hội và Chính phủ đã ban hành gì để biến chủ trương thành quy định có hiệu lực). Cuối bài có phần dành cho doanh nghiệp nhỏ và viện, trường muốn biết mình được gì, cùng những chỗ người đọc hay hiểu nhầm giữa số mục tiêu và số đã đạt.

Nghị quyết 57 ra đời trong hoàn cảnh nào và tên đầy đủ là gì

Tên đầy đủ của văn bản là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ký ngày 22/12/2024. Ký hiệu “NQ/TW” cho biết đây là văn bản của cơ quan lãnh đạo ở Trung ương, khác với nghị quyết của Quốc hội (ký hiệu “/QH15”) hay của Chính phủ (ký hiệu “/NQ-CP”). Nghị quyết của Bộ Chính trị nêu chủ trương, mục tiêu và định hướng; muốn áp dụng cho người dân và doanh nghiệp thì phải được thể chế hoá thành luật, nghị quyết của Quốc hội, nghị định của Chính phủ.

Nghị quyết 57 là văn bản đầu tiên trong nhóm nghị quyết lớn được ban hành liên tiếp giai đoạn cuối năm 2024 đến năm 2025, mà báo chí thường gọi chung là các nghị quyết trụ cột. Sau nó lần lượt là Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế (tháng 1/2025), Nghị quyết 66 về xây dựng và thi hành pháp luật (tháng 4/2025), Nghị quyết 68 về kinh tế tư nhân (tháng 5/2025). Vì ra trước, nhiều chỉ tiêu của Nghị quyết 57 được các văn bản sau nhắc lại hoặc dùng làm thước đo chung, ví dụ mục tiêu thuộc nhóm ba nước dẫn đầu Đông Nam Á về một số chỉ số số hoá.

Điểm cần nhớ khi đọc: nghị quyết gộp bốn lĩnh vực vốn trước đây tách rời là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Vì vậy các chỉ tiêu trải từ phòng thí nghiệm (số người nghiên cứu, sáng chế) tới đời sống hằng ngày (giao dịch không dùng tiền mặt, dịch vụ công trực tuyến). Khi gặp một con số được gắn với “Nghị quyết 57”, bạn nên hỏi ngay nó thuộc nhóm nào trong bốn lĩnh vực đó.

Bảng chỉ tiêu đến năm 2030 của Nghị quyết 57

Các chỉ tiêu dưới đây là số MỤC TIÊU đến năm 2030 theo toàn văn nghị quyết được các cổng thông tin địa phương đăng lại. Đây chưa phải số đã đạt; cột cuối gợi ý nơi theo dõi tiến độ.

NhómChỉ tiêu đến 2030Theo dõi ở đâu
Đầu tư cho nghiên cứuChi cho nghiên cứu và phát triển đạt 2% GDP, trong đó kinh phí từ xã hội trên 60%; bố trí ít nhất 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi sốBáo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, dự toán ngân sách hằng năm Quốc hội thông qua
Nhân lựcNhân lực nghiên cứu và phát triển đạt 12 người trên một vạn dân; 40–50 tổ chức khoa học và công nghệ được xếp hạng khu vực, thế giớiThống kê khoa học và công nghệ
Kinh tế sốQuy mô kinh tế số tối thiểu 30% GDPSố liệu cơ quan thống kê công bố theo năm
Dịch vụ sốTrên 80% người dân và doanh nghiệp dùng dịch vụ công trực tuyến; giao dịch không dùng tiền mặt đạt 80%Cổng Dịch vụ công quốc gia, ngân hàng trung ương
Năng suất và xuất khẩuĐóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng trên 55%; xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao tối thiểu 50% tổng kim ngạch hàng hoá xuất khẩuThông cáo kinh tế xã hội hằng năm
Sáng chế, công bốCông bố quốc tế tăng bình quân 10%/năm; đơn đăng ký sáng chế tăng 16–18%/năm; tỷ lệ khai thác thương mại 8–10%Cơ quan sở hữu trí tuệ
Vị thếNhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về năng lực cạnh tranh số, chính phủ điện tử và nghiên cứu, phát triển trí tuệ nhân tạo; ít nhất 5 doanh nghiệp công nghệ số ngang tầm nước tiên tiến; phủ sóng 5G toàn quốcCác bảng xếp hạng quốc tế công bố định kỳ

Lưu ý chỉ tiêu 3% là tỷ lệ trên tổng chi ngân sách nhà nước, còn chỉ tiêu 2% là tỷ lệ trên GDP của toàn xã hội. Hai con số này hay bị đọc lẫn trên mạng xã hội.

Tầm nhìn đến năm 2045: những con số dài hạn

Phần tầm nhìn có ít con số hơn phần mục tiêu 2030, nhưng chúng thường được trích lại trong các bài phát biểu và văn bản địa phương. Theo toàn văn nghị quyết:

  • Quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 50% GDP. Đây là con số dễ bị gán nhầm thành mục tiêu năm 2030; mốc 2030 là 30%.
  • Việt Nam thuộc nhóm 30 nước dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
  • Có tối thiểu 10 doanh nghiệp công nghệ số ngang tầm các nước tiên tiến (mốc 2030 là 5).
  • Thu hút thêm ít nhất 5 tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đặt trụ sở, đầu tư nghiên cứu và sản xuất tại Việt Nam (mốc 2030 là ít nhất 3).
  • Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chính của tăng trưởng, góp phần đưa Việt Nam thành nước phát triển, thu nhập cao.

Cách đọc gọn: lấy cặp số 2030 và 2045 đặt cạnh nhau (30% và 50% kinh tế số; 5 và 10 doanh nghiệp công nghệ số; 3 và 5 tập đoàn công nghệ). Nhìn theo cặp sẽ thấy nghị quyết đặt lộ trình tăng dần chứ không phải một mốc đơn lẻ, và tránh được lỗi trích số 2045 như thể là việc phải xong trong vài năm tới.

Bảy nhóm nhiệm vụ, giải pháp theo thứ tự trong văn bản

Phần III của nghị quyết chia việc phải làm thành bảy nhóm. Thứ tự này cũng là khung mà các bộ, ngành, địa phương dùng để viết kế hoạch thực hiện của mình:

  1. Nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy và quyết tâm chính trị trong cả hệ thống, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả.
  2. Hoàn thiện thể chế, tháo gỡ quy định đang cản trở nghiên cứu, cho phép thử nghiệm có kiểm soát, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học.
  3. Tăng đầu tư và hoàn thiện hạ tầng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, gồm hạ tầng số và dữ liệu.
  4. Phát triển và trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài, nhà khoa học trong và ngoài nước.
  5. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong cơ quan của hệ thống chính trị, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh.
  6. Thúc đẩy hoạt động khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong doanh nghiệp, coi doanh nghiệp là trung tâm của đổi mới sáng tạo.
  7. Tăng cường hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Phần IV về tổ chức thực hiện quy định thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, và phân công cho Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc cùng các ban của Trung ương. Khi đọc kế hoạch của một tỉnh, bạn có thể đối chiếu từng mục với bảy nhóm này để biết tỉnh đã cụ thể hoá đủ hay còn bỏ trống nhóm nào.

Mốc thời gian: từ nghị quyết đến luật có hiệu lực

Một chủ trương chỉ đến được phòng thí nghiệm và doanh nghiệp khi có văn bản pháp luật. Ba mốc dưới đây đã được kiểm theo cơ sở dữ liệu văn bản:

Thời điểmVăn bảnNội dung chính
22/12/2024Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trịChủ trương, mục tiêu đến 2030, tầm nhìn 2045, bảy nhóm giải pháp
19/02/2025Nghị quyết 193/2025/QH15 của Quốc hộiThí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; có hiệu lực từ ngày thông qua
27/06/2025Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (Luật số 93/2025/QH15)Luật nền cho lĩnh vực, có hiệu lực từ 01/10/2025

Nghị quyết 193/2025/QH15 được thông qua chỉ chưa đầy hai tháng sau Nghị quyết 57, và có quy định ưu tiên áp dụng khi luật khác quy định khác về cùng vấn đề. Trong số nội dung được dư luận chú ý có việc khoán chi đến sản phẩm cuối cùng đối với nhiệm vụ khoa học dùng ngân sách và chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu: nhiệm vụ đã làm đúng quy trình mà không đạt kết quả thì không bị buộc hoàn trả kinh phí. Muốn biết chi tiết áp dụng cho trường hợp của mình, bạn cần đọc nghị định, thông tư hướng dẫn của Chính phủ và Bộ Khoa học và Công nghệ, không chỉ đọc nghị quyết.

Áp vào trường hợp của bạn: doanh nghiệp nhỏ, viện, trường

Nghị quyết nói chung, còn việc của bạn thì cụ thể. Danh sách kiểm dưới đây giúp một doanh nghiệp nhỏ giả định (doanh nghiệp A làm phần mềm quản lý kho, 15 người) hoặc một nhóm nghiên cứu ở trường đại học tự hỏi đúng câu:

  • Hoạt động của bạn thuộc nhóm nào trong bốn lĩnh vực: khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo hay chuyển đổi số? Mỗi nhóm có văn bản hướng dẫn và cơ quan đầu mối khác nhau.
  • Bạn đang tìm nguồn ngân sách (nhiệm vụ khoa học các cấp, quỹ phát triển khoa học) hay ưu đãi cho doanh nghiệp (thuế, đất, tín dụng)? Hai đường này đi qua hai bộ hồ sơ khác nhau.
  • Văn bản hướng dẫn chi tiết đã có hiệu lực chưa? Kiểm ngày hiệu lực của nghị định, thông tư liên quan trước khi lập kế hoạch tài chính.
  • Doanh nghiệp A muốn thử nghiệm một mô hình mới chưa có quy định: tìm hiểu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát mà luật và nghị quyết của Quốc hội mở ra, hỏi trực tiếp sở khoa học và công nghệ của tỉnh.
  • Nhóm nghiên cứu nhận nhiệm vụ dùng ngân sách: đọc kỹ điều khoản khoán chi và chấp nhận rủi ro trong hợp đồng, lưu đầy đủ hồ sơ quy trình, vì đó là căn cứ để không phải hoàn trả kinh phí nếu kết quả không như kỳ vọng.
  • Có kế hoạch tuyển chuyên gia nước ngoài hoặc người Việt ở nước ngoài: kiểm các chính sách trọng dụng nhân tài trong văn bản mới, đừng dựa vào bài báo tóm tắt.

Hồ sơ hay bị trả vì ba lý do quen thuộc: trích dẫn nghị quyết của Bộ Chính trị làm căn cứ pháp lý thay vì trích luật, nghị định; dùng mẫu biểu cũ đã được thay; và mô tả sản phẩm đầu ra chung chung, không đo được, trong khi cơ chế khoán chi đòi sản phẩm cuối cùng phải xác định rõ.

Đọc số liệu Nghị quyết 57 sao cho đúng

Mục tiêu khác số đã đạt. Câu “kinh tế số chiếm 30% GDP” trong nghị quyết là mục tiêu đến năm 2030. Số đã đạt của một năm cụ thể do cơ quan thống kê công bố, thường chậm vài tháng sau khi năm kết thúc, và có thể được điều chỉnh khi có số chính thức.

Tỷ lệ trên GDP khác tỷ lệ trên ngân sách. Chi nghiên cứu và phát triển 2% là của toàn xã hội tính trên GDP. Mức 3% là phần ngân sách nhà nước dành cho lĩnh vực, tính trên tổng chi ngân sách. Trộn hai mẫu số với nhau sẽ ra những so sánh sai.

Kinh tế số có định nghĩa riêng. Kinh tế số gồm kinh tế số lõi (công nghệ thông tin, viễn thông) và phần số hoá trong các ngành khác. Một bài báo dùng định nghĩa hẹp và một báo cáo dùng định nghĩa rộng sẽ cho hai con số khác nhau cho cùng một năm.

Xếp hạng quốc tế có độ trễ. Chỉ số chính phủ điện tử hay chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu công bố theo chu kỳ riêng, dùng dữ liệu của năm trước đó. Thứ hạng năm nay phản ánh việc đã làm từ một hai năm trước.

Chỉ tiêu tăng trưởng tính bình quân. Sáng chế tăng 16–18%/năm là bình quân cả giai đoạn; một năm tăng ít hơn chưa có nghĩa là trượt mục tiêu.

Câu hỏi thường gặp

Nghị quyết 57-NQ/TW có áp dụng trực tiếp cho doanh nghiệp không?

Không trực tiếp. Nghị quyết của Bộ Chính trị nêu chủ trương và mục tiêu; quyền và nghĩa vụ cụ thể của doanh nghiệp nằm trong luật, nghị quyết của Quốc hội và nghị định, thông tư hướng dẫn. Khi làm hồ sơ, bạn trích các văn bản pháp luật đó làm căn cứ.

Mục tiêu kinh tế số 30% GDP là của năm nào?

Mức tối thiểu 30% GDP là mục tiêu đến năm 2030. Tầm nhìn đến năm 2045 nâng lên tối thiểu 50% GDP. Số đã đạt của từng năm cần xem thông cáo của cơ quan thống kê, ghi rõ kỳ số liệu.

Nghị quyết 193/2025/QH15 liên quan gì tới Nghị quyết 57?

Đây là nghị quyết Quốc hội thông qua ngày 19/02/2025 để thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm thực hiện chủ trương của Nghị quyết 57, như khoán chi đến sản phẩm cuối cùng và chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu. Nó có hiệu lực từ ngày thông qua.

Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có hiệu lực từ khi nào?

Luật số 93/2025/QH15 được ban hành ngày 27/06/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/10/2025. Đây là luật nền cho lĩnh vực, thay cho cách tiếp cận cũ chỉ tập trung vào khoa học và công nghệ.

Chỉ tiêu 12 người nghiên cứu trên một vạn dân nghĩa là gì?

Là số người làm nghiên cứu và phát triển tính trên mười nghìn dân. Trong thống kê khoa học, chỉ số này thường được tính theo cách quy đổi thời gian làm việc, nên một người chỉ dành một nửa thời gian cho nghiên cứu có thể được tính là nửa người.

Người dân bình thường được gì từ Nghị quyết 57?

Phần gần nhất là dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt, với mục tiêu trên 80% người dân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến đến năm 2030. Việc làm hồ sơ, nộp phí, tra cứu kết quả qua mạng là chỗ bạn thấy rõ nhất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138