Mục tiêu "miễn viện phí" trong Nghị quyết 72-NQ/TW là: đến năm 2030, người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế, theo lộ trình. Quốc hội cụ thể hoá bằng Nghị quyết 261/2025/QH15 thông qua ngày 11/12/2025: từ 1/1/2026, người thuộc hộ cận nghèo và người từ đủ 75 tuổi đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi; phần miễn viện phí cơ bản có hiệu lực từ 1/1/2030.
Ba cụm "mức cơ bản", "trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế" và "theo lộ trình" quyết định bạn thực sự được gì. Bài giải thích từng cụm, đặt các mốc vào một bảng, nêu tình hình bao phủ bảo hiểm y tế và các khoản vẫn phải tự trả.
Ba cụm từ quyết định phạm vi
"Trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế". Miễn viện phí gắn với thẻ bảo hiểm y tế. Người không tham gia bảo hiểm y tế không thuộc phạm vi này. Thuốc, dịch vụ kỹ thuật ngoài danh mục bảo hiểm y tế, dịch vụ theo yêu cầu như phòng riêng hay chọn bác sĩ cũng nằm ngoài phạm vi, theo đúng câu chữ.
"Ở mức cơ bản". Văn bản không nói miễn toàn bộ mọi chi phí. Mức cơ bản sẽ do Chính phủ xác định khi quy định chi tiết, nhiều khả năng gắn với phần cùng chi trả mà người bệnh đang phải đóng. Cho tới khi có văn bản đó, không nên hiểu là mọi hoá đơn bệnh viện đều bằng không.
"Theo lộ trình". Việc tăng mức hưởng đi theo từng nhóm đối tượng, phụ thuộc điều kiện kinh tế, khả năng ngân sách, cân đối của Quỹ Bảo hiểm y tế và việc điều chỉnh mức đóng. Nhóm yếu thế được tăng trước, như hai nhóm hưởng 100% từ năm 2026.
Các mốc từ 2025 đến 2030
Bảng gom các mốc đã kiểm từ văn bản. Cột cuối ghi rõ đó là số mục tiêu hay số đã đạt.
| Mốc | Nội dung | Loại |
|---|---|---|
| 1/7/2025 | Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế năm 2024 (Luật 51/2024/QH15) có hiệu lực | Đã có hiệu lực |
| 9/9/2025 | Nghị quyết 72-NQ/TW: bao phủ bảo hiểm y tế trên 95% năm 2026, toàn dân năm 2030; miễn viện phí cơ bản năm 2030 | Mục tiêu |
| Thời điểm ban hành Nghị quyết 72 | Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế 94,2% dân số, theo đề cương quán triệt nghị quyết tháng 9/2025 | Đã đạt |
| 11/12/2025 | Quốc hội thông qua Nghị quyết 261/2025/QH15 | Văn bản |
| Cuối năm 2025 | Tỷ lệ bao phủ khoảng 95,16% dân số, theo số liệu của cơ quan bảo hiểm xã hội được báo chí dẫn | Đã đạt |
| 1/1/2026 | Hộ cận nghèo và người từ đủ 75 tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội: hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi | Đã có hiệu lực |
| Từ 2027 | Tăng mức hưởng cho các nhóm khác theo lộ trình gắn với tăng mức đóng, do Chính phủ quy định | Lộ trình |
| 1/1/2030 | Miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế; bảo hiểm y tế toàn dân | Mục tiêu |
Người thuộc hộ cận nghèo trước đây hưởng 95%; từ 1/1/2026 mã quyền lợi trên thẻ được chuyển lên mức 100%. Nếu thẻ của bạn chưa được chuyển, hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi cấp thẻ.
Bao phủ bảo hiểm y tế: điều kiện tiên quyết
Vì miễn viện phí đi qua thẻ bảo hiểm y tế, tỷ lệ bao phủ là chỉ số cần theo dõi đầu tiên. Đề cương quán triệt Nghị quyết 72-NQ/TW tháng 9/2025 ghi tỷ lệ bao phủ đạt 94,2% dân số. Số liệu cuối năm 2025 được báo chí dẫn từ cơ quan bảo hiểm xã hội là khoảng 95,16%. Mục tiêu năm 2026 là trên 95%, năm 2030 là toàn dân.
Khoảng 5% dân số chưa có thẻ nghe nhỏ nhưng là vài triệu người, tập trung ở nhóm khó vận động: lao động tự do, hộ kinh doanh, người làm nông nghiệp không thuộc diện được ngân sách đóng hoặc hỗ trợ. Đây cũng là nhóm dễ rơi vào khó khăn khi ốm nặng.
Tỷ lệ bao phủ chênh lệch theo địa phương. Theo báo chí, đến 31/12/2025 Thành phố Hồ Chí Minh đạt 94,81% dân số, còn Hà Nội đạt 96,33% tính đến hết tháng 7/2026. Hai con số khác mốc thời gian, không nên so trực tiếp; chúng chỉ cho thấy mức chênh giữa các địa phương có thật.
Nếu gia đình bạn có người chưa có thẻ, hãy xem người đó có thuộc diện ngân sách đóng hoặc hỗ trợ không (trẻ dưới 6 tuổi, người cao tuổi hưởng trợ cấp, hộ nghèo, cận nghèo, học sinh). Nếu không, có thể tham gia theo hộ gia đình tại xã, phường.
Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 đổi gì cho người bệnh
Trước khi tới các mốc miễn viện phí, một thay đổi đã có hiệu lực từ 1/7/2025 là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế năm 2024. Luật bỏ cách tổ chức theo "tuyến" và chuyển sang ba cấp chuyên môn kỹ thuật: khám bệnh, chữa bệnh ban đầu, cơ bản và chuyên sâu. Việc chuyển người bệnh giữa các cơ sở được quy định linh hoạt hơn.
Luật cũng mở rộng một số quyền lợi, trong đó có chi trả điều trị lác, tật khúc xạ mắt cho người dưới 18 tuổi. Danh mục bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo được đến thẳng cơ sở chuyên sâu không cần giấy chuyển do Bộ Y tế ban hành.
Nghị quyết 261/2025/QH15 bổ sung việc Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả sàng lọc, chẩn đoán sớm và điều trị sớm một số bệnh. Đây là chỗ nối giữa chính sách khám sức khoẻ định kỳ miễn phí và chính sách giảm chi phí điều trị: phát hiện sớm thì chữa sớm, rẻ hơn cho cả người bệnh lẫn quỹ.
Muốn biết mình đang hưởng mức bao nhiêu phần trăm, bạn xem mã quyền lợi in trên thẻ hoặc trên ứng dụng VNeID, VssID, rồi hỏi quầy bảo hiểm y tế của bệnh viện khi làm thủ tục.
Ai trả phần nào khi bạn nằm viện
Để hiểu "miễn viện phí cơ bản" sẽ thay đổi gì, cần biết một hoá đơn nằm viện hiện được chia thành những phần nào. Bảng dưới mô tả cấu trúc chung; tỷ lệ cụ thể phụ thuộc đối tượng và nơi điều trị.
| Phần chi phí | Ai trả hiện nay | Chính sách mới tác động thế nào |
|---|---|---|
| Chi phí trong danh mục, trong phạm vi quyền lợi | Quỹ Bảo hiểm y tế trả theo mức hưởng (80%, 95% hoặc 100% tuỳ đối tượng) | Mức hưởng được nâng dần theo lộ trình |
| Phần cùng chi trả trong phạm vi quyền lợi | Người bệnh tự trả phần còn lại (20%, 5%…) | Đây là phần mục tiêu miễn viện phí cơ bản hướng tới giảm hoặc bỏ |
| Thuốc, dịch vụ ngoài danh mục bảo hiểm y tế | Người bệnh tự trả | Không thuộc phạm vi miễn theo câu chữ hiện hành |
| Dịch vụ theo yêu cầu, chênh lệch giá phòng | Người bệnh tự trả | Không thuộc phạm vi miễn |
| Chi phí ăn uống, đi lại, người nhà chăm sóc | Người bệnh tự lo | Không thuộc chính sách viện phí |
Bảng cho thấy vì sao một người có thẻ hưởng 100% vẫn có thể nhận hoá đơn: các dòng dưới cùng không phải viện phí trong phạm vi bảo hiểm y tế. Khi đọc tin "miễn viện phí", hãy hỏi tin đó đang nói về dòng nào.
Câu nên hỏi ở quầy bảo hiểm y tế bệnh viện
Khi nhập viện hoặc làm thủ tục ra viện, vài câu hỏi đúng lúc giúp bạn tránh bất ngờ với hoá đơn:
- "Mã quyền lợi trên thẻ này tương ứng mức hưởng bao nhiêu phần trăm, áp cho đợt điều trị này thế nào?"
- "Có thuốc hoặc vật tư nào trong đợt điều trị nằm ngoài danh mục bảo hiểm y tế không?"
- "Nếu không nằm phòng dịch vụ thì phần chênh lệch là bao nhiêu?"
- "Lần điều trị hiện tại có được tính là đúng cấp chuyên môn theo Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi không?"
- "Bảng kê chi phí tách phần quỹ trả và phần người bệnh trả ở đâu?"
Giữ bảng kê chi phí và hoá đơn sau mỗi đợt điều trị. Nếu sau này phát hiện mức hưởng áp sai, đó là căn cứ để đề nghị cơ quan bảo hiểm xã hội xem xét lại.
Áp vào trường hợp của bạn: ba người giả định
Bà F, 77 tuổi, ở xã C, không có lương hưu, đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Từ 1/1/2026 bà hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế. Nếu bà nằm phòng dịch vụ theo yêu cầu, phần chênh lệch giá phòng vẫn tự trả.
Anh G, 40 tuổi, lao động hợp đồng ở một doanh nghiệp nhỏ giả định, đang hưởng mức thông thường của nhóm mình. Anh chưa thuộc hai nhóm được nâng lên 100% năm 2026. Mức hưởng của anh có thể tăng từ năm 2027 trở đi theo lộ trình Chính phủ quy định, và đến năm 2030 hướng tới miễn viện phí ở mức cơ bản.
Chị H, 35 tuổi, bán hàng tự do, chưa tham gia bảo hiểm y tế. Mọi lộ trình miễn viện phí đều không chạm tới chị nếu không có thẻ. Việc đầu tiên nên làm là tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình; mức đóng theo hộ có giảm dần cho người thứ hai trở đi trong cùng hộ.
Lỗi hiểu sai hay gặp
Cụm "miễn viện phí toàn dân" lan rất nhanh và thường bị rút gọn mất vế. Kiểm lại trước khi tin:
- "Từ năm 2026 miễn viện phí cho mọi người": sai; năm 2026 chỉ hai nhóm được nâng lên 100%, miễn viện phí cơ bản có mốc 2030.
- "Miễn viện phí là không phải trả gì": chưa đúng; phạm vi là mức cơ bản trong quyền lợi bảo hiểm y tế.
- "Không có thẻ bảo hiểm y tế vẫn được miễn": sai; chính sách đi qua thẻ.
- "Dịch vụ theo yêu cầu cũng được miễn": không có căn cứ trong câu chữ hiện hành.
- So tỷ lệ bao phủ của hai địa phương ở hai mốc khác nhau rồi kết luận: dễ sai; phải cùng mốc thời gian.
Khi có nghị định quy định chi tiết lộ trình tăng mức hưởng từ năm 2027, bảng mốc ở trên sẽ có thêm dòng. Hãy tra số hiệu văn bản đó thay vì dựa vào tin tóm tắt.
Câu hỏi thường gặp
Miễn viện phí toàn dân bắt đầu từ năm nào?
Theo Nghị quyết 72-NQ/TW và Nghị quyết 261/2025/QH15, miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế áp dụng từ 1/1/2030, theo lộ trình. Trước mốc đó, mức hưởng được nâng dần cho từng nhóm đối tượng.
Những ai được bảo hiểm y tế chi trả 100% từ năm 2026?
Theo Nghị quyết 261/2025/QH15, từ 1/1/2026 người thuộc hộ cận nghèo và người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế, bên cạnh các nhóm vốn đã hưởng 100%.
Miễn viện phí có áp dụng cho người không có thẻ bảo hiểm y tế không?
Không. Mục tiêu được ghi là miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế, nên chỉ người có thẻ mới thuộc phạm vi. Đây là lý do mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân vào năm 2030 đi cùng mục tiêu miễn viện phí.
Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế hiện nay là bao nhiêu?
Đề cương quán triệt Nghị quyết 72-NQ/TW tháng 9/2025 ghi 94,2% dân số. Số liệu cuối năm 2025 được báo chí dẫn từ cơ quan bảo hiểm xã hội là khoảng 95,16%. Mục tiêu là trên 95% năm 2026 và toàn dân năm 2030.
Nằm phòng dịch vụ có được miễn viện phí không?
Phần dịch vụ theo yêu cầu như phòng riêng, chọn bác sĩ nằm ngoài phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế, nên phần chênh lệch người bệnh tự trả. Chính sách miễn viện phí cơ bản chỉ áp dụng trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo quy định.
Làm sao biết mình đang hưởng bảo hiểm y tế bao nhiêu phần trăm?
Mức hưởng thể hiện qua mã quyền lợi trên thẻ bảo hiểm y tế, xem được trên thẻ giấy hoặc ứng dụng VNeID, VssID. Nếu thấy mã chưa đúng với đối tượng của mình, bạn liên hệ cơ quan bảo hiểm xã hội nơi cấp thẻ để điều chỉnh.