Tính đến tháng 10/2026, Việt Nam đã ký 18 hiệp định thương mại tự do (FTA). Trong đó 17 hiệp định đang có hiệu lực, còn hiệp định thứ 18 với khối EFTA (Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland, Liechtenstein) được ký ngày 18/10/2026 tại Hà Nội và đang chờ hai bên hoàn tất thủ tục phê chuẩn. Ngoài ra có FTA đang đàm phán, trong đó có Hiệp định ASEAN – Canada.
Con số này dễ bị đọc lệch vì mỗi nguồn đếm một kiểu: có nơi chỉ đếm hiệp định đã có hiệu lực, có nơi gộp cả hiệp định đang đàm phán. Phần dưới đây đưa ra bảng đủ 18 hiệp định theo tổng hợp của Trung tâm WTO và Hội nhập thuộc VCCI, kèm tỷ lệ doanh nghiệp thực sự dùng ưu đãi năm 2025, và cách đọc để không nhầm "đã ký" với "đã được hưởng thuế 0%".
Đếm FTA thế nào cho đúng: đã ký, có hiệu lực, đang đàm phán
Một hiệp định thương mại tự do đi qua ba trạng thái. Đầu tiên là đang đàm phán: các bên còn trao đổi về mức thuế, quy tắc xuất xứ, dịch vụ, đầu tư. Tiếp theo là đã ký: văn bản đã được chốt và đại diện các bên ký, nhưng chưa ràng buộc ai cả. Cuối cùng là có hiệu lực: sau khi mỗi bên phê chuẩn hoặc phê duyệt theo thủ tục trong nước, hiệp định mới bắt đầu áp dụng, lộ trình giảm thuế mới chạy từ ngày đó.
Vì vậy khi đọc "Việt Nam có 17 FTA" trong một bài báo đầu năm 2026 và "Việt Nam có 18 FTA" trong bài cuối năm, cả hai đều có thể đúng. Hiệp định với Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (CEPA) được ký năm 2024 và có hiệu lực từ 3/2/2026; hiệp định với EFTA kết thúc đàm phán ngày 2/7/2026 và được ký ngày 18/10/2026. Mỗi lần một hiệp định chuyển trạng thái, cách đếm lại thay đổi.
Có thêm một chỗ hay gây lẫn: nhiều FTA không phải do Việt Nam ký riêng mà ký trong tư cách thành viên ASEAN, như ASEAN – Trung Quốc, ASEAN – Ấn Độ, ASEAN – Hồng Kông (Trung Quốc). Chúng vẫn được tính là FTA mà Việt Nam tham gia. Ngược lại, một số thoả thuận thương mại song phương với Lào, Campuchia, Cuba cũng có mẫu C/O riêng nhưng không nằm trong danh sách 18 FTA. Khi bạn thấy một con số, hãy hỏi lại: nguồn đang đếm trạng thái nào, tính đến tháng nào.
Bảng 18 FTA của Việt Nam và năm có hiệu lực
Bảng dưới đây xếp theo thứ tự thời gian, theo tổng hợp của Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) cập nhật đến tháng 10/2026. Cột "Đối tác" ghi các bên chính; với các hiệp định khu vực, Việt Nam tham gia trong tư cách thành viên ASEAN.
| STT | Hiệp định | Đối tác | Trạng thái |
|---|---|---|---|
| 1 | AFTA (nay là ATIGA) | Các nước ASEAN | Có hiệu lực từ 1993 |
| 2 | ACFTA | ASEAN, Trung Quốc | Có hiệu lực từ 2003 |
| 3 | AKFTA | ASEAN, Hàn Quốc | Có hiệu lực từ 2007 |
| 4 | AJCEP | ASEAN, Nhật Bản | Có hiệu lực từ 2008 |
| 5 | VJEPA | Việt Nam, Nhật Bản | Có hiệu lực từ 2009 |
| 6 | AIFTA | ASEAN, Ấn Độ | Có hiệu lực từ 2010 |
| 7 | AANZFTA | ASEAN, Australia, New Zealand | Có hiệu lực từ 2010 |
| 8 | VCFTA | Việt Nam, Chile | Có hiệu lực từ 2014 |
| 9 | VKFTA | Việt Nam, Hàn Quốc | Có hiệu lực từ 2015 |
| 10 | VN – EAEU FTA | Nga, Belarus, Armenia, Kazakhstan, Kyrgyzstan | Có hiệu lực từ 2016 |
| 11 | CPTPP | 11 nước ban đầu, thêm Vương quốc Anh | Có hiệu lực với Việt Nam từ 14/1/2019 |
| 12 | AHKFTA | ASEAN, Hồng Kông (Trung Quốc) | Có hiệu lực từ 2019, đầy đủ từ 12/2/2021 |
| 13 | EVFTA | Liên minh châu Âu (27 nước) | Có hiệu lực từ 1/8/2020 |
| 14 | UKVFTA | Vương quốc Anh | Tạm thời từ 1/1/2021, chính thức từ 1/5/2021 |
| 15 | RCEP | ASEAN, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia, New Zealand | Có hiệu lực từ 1/1/2022 |
| 16 | VIFTA | Israel | Có hiệu lực từ 17/11/2024 |
| 17 | CEPA Việt Nam – UAE | Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất | Có hiệu lực từ 3/2/2026 |
| 18 | FTA Việt Nam – EFTA | Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland, Liechtenstein | Ký 18/10/2026, đang phê chuẩn |
Bảng không ghi mức thuế vì mỗi hiệp định có biểu cam kết riêng cho từng dòng hàng, dài hàng nghìn trang. Muốn biết thuế cụ thể của một mặt hàng, bạn cần tra biểu thuế ưu đãi đặc biệt của từng hiệp định theo mã HS.
Ba lớp hiệp định: khác nhau ở độ sâu cam kết
Lớp thứ nhất: các FTA trong khuôn khổ ASEAN. ATIGA và các hiệp định ASEAN với Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Australia và New Zealand, Hồng Kông chủ yếu cắt giảm thuế hàng hoá. Đây là lớp lâu đời nhất, phần lớn lộ trình giảm thuế đã chạy xong, nên với nhiều mặt hàng thuế đã về 0% hoặc rất thấp.
Lớp thứ hai: các FTA song phương truyền thống. VJEPA với Nhật Bản, VCFTA với Chile, VKFTA với Hàn Quốc, FTA với Liên minh Kinh tế Á – Âu. Các hiệp định này mở rộng hơn về hàng hoá so với khung ASEAN, có hiệp định có thêm phần dịch vụ và đầu tư. Doanh nghiệp xuất khẩu sang Hàn Quốc hay Nhật Bản thường phải so hai hiệp định chồng nhau để chọn mức thuế thấp hơn.
Lớp thứ ba: các FTA thế hệ mới. CPTPP, EVFTA và UKVFTA đi xa hơn thuế quan: có chương về lao động, môi trường, mua sắm công, sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp nhà nước, thương mại điện tử. Hiệp định với Israel, với UAE và với EFTA cũng ra đời trong giai đoạn này. Cam kết sâu đồng nghĩa với quy tắc xuất xứ chặt, nên tỷ lệ doanh nghiệp tận dụng được ưu đãi phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu.
Lớp khu vực rộng: RCEP. RCEP gom các FTA ASEAN+1 vào một khung chung với quy tắc cộng gộp xuất xứ trong 15 nước. Nó không thay thế các hiệp định cũ; doanh nghiệp vẫn được chọn hiệp định có lợi hơn cho từng lô hàng.
Doanh nghiệp đã dùng ưu đãi đến đâu: tỷ lệ C/O năm 2025
Có FTA chưa có nghĩa là hàng được giảm thuế. Hàng chỉ hưởng ưu đãi khi có chứng nhận xuất xứ (C/O) ưu đãi hoặc chứng từ tự chứng nhận hợp lệ. Bảng dưới đây lấy từ tổng hợp của VCCI dựa trên số liệu Bộ Công Thương và cơ quan hải quan: tỷ lệ là phần kim ngạch xuất khẩu sang thị trường đó có dùng C/O ưu đãi.
| Hiệp định (mẫu C/O) | Tỷ lệ 2024 | Tỷ lệ 2025 |
|---|---|---|
| ATIGA (mẫu D) | 40,1% | 31,3% |
| ACFTA (mẫu E) | 41,8% | 32,2% |
| AKFTA và VKFTA (mẫu AK, VK) | 51,27% | 39,9% |
| AIFTA (mẫu AI) | 65,12% | 56,6% |
| VN – EAEU (mẫu EAV) | chưa có số | 62,7% |
| CPTPP | 8,84% | 7,7% |
| EVFTA (EUR.1) | 35,1% | 34,1% |
| UKVFTA (EUR.1 UK) | 36,2% | 31,9% |
| RCEP | 1,83% | 1,6% |
| VIFTA (mẫu VI) | chưa có số | 2,2% |
Năm 2025, tổng kim ngạch hàng xuất khẩu dùng C/O ưu đãi theo bảng này khoảng 95,06 tỷ USD, trên tổng xuất khẩu cả nước 475,04 tỷ USD. Tỷ lệ thấp ở CPTPP và RCEP không có nghĩa hai hiệp định này vô dụng: với nhiều mặt hàng, doanh nghiệp đã dùng một FTA khác có mức thuế bằng hoặc thấp hơn sang cùng thị trường.
Đọc sao cho đúng khi gặp con số FTA
Năm câu dưới đây giúp bạn kiểm tra nhanh một thông tin về FTA trước khi dùng nó để ra quyết định hay chia sẻ lại:
- "Đã ký" hay "có hiệu lực"? Ưu đãi chỉ áp dụng từ ngày có hiệu lực. Hiệp định với EFTA đã ký nhưng tính đến tháng 11/2026 hàng Việt Nam sang Thụy Sĩ, Na Uy chưa được hưởng mức thuế mới.
- Thuế 0% ngay hay theo lộ trình? Phần lớn FTA giảm dần qua nhiều năm; một số dòng hàng nhạy cảm có hạn ngạch thuế quan hoặc bị loại trừ.
- Thuế của nước nào? "Xoá 99% dòng thuế" có thể là cam kết của đối tác với hàng Việt Nam, hoặc cam kết của Việt Nam với hàng nhập khẩu. Hai con số này thường khác nhau.
- Tỷ lệ tính trên dòng thuế hay trên kim ngạch? Một hiệp định có thể xoá thuế cho phần lớn dòng thuế nhưng kim ngạch thực tế lại tập trung ở những dòng còn thuế.
- Số liệu năm nào? Tỷ lệ tận dụng C/O dao động khá mạnh giữa các năm, như bảng trên cho thấy từ 2024 sang 2025.
Nếu một bài viết chỉ ghi "Việt Nam có hàng chục FTA nên hàng xuất khẩu được miễn thuế", bạn có thể bỏ qua: câu đó đúng về đại thể nhưng không dùng được cho bất kỳ lô hàng cụ thể nào.
Áp vào trường hợp của bạn: chọn FTA cho một lô hàng
Giả định một xưởng đồ gỗ nhỏ ở xã C muốn xuất bàn ghế sang Nhật Bản. Với thị trường này có tới bốn hiệp định cùng áp dụng: AJCEP, VJEPA, CPTPP và RCEP. Các bước dưới đây giúp xưởng chọn đúng:
- Xác định mã HS của sản phẩm đến cấp 8 số, khớp với mã mà bên nhập khẩu sẽ khai. Sai mã là sai toàn bộ phần sau.
- Tra mức thuế của Nhật Bản theo từng hiệp định cho mã HS đó, ở năm hiện hành của lộ trình.
- Đọc quy tắc xuất xứ của từng hiệp định cho mã HS đó: chuyển đổi mã số hàng hoá, hàm lượng giá trị khu vực, hay công đoạn gia công cụ thể.
- Đối chiếu với nguồn nguyên liệu thật: gỗ, ốc vít, sơn, bao bì mua ở đâu, có hoá đơn và tờ khai nhập khẩu chứng minh không.
- Chọn hiệp định có thuế thấp nhất mà xưởng đáp ứng được quy tắc xuất xứ, rồi đề nghị cấp C/O mẫu tương ứng qua hệ thống cấp C/O điện tử của Bộ Công Thương.
- Lưu hồ sơ chứng minh xuất xứ ít nhất theo thời hạn hiệp định yêu cầu, vì cơ quan hải quan nước nhập khẩu có thể xác minh sau.
Với nhiều mặt hàng, câu trả lời không phải hiệp định mới nhất mà là hiệp định có quy tắc xuất xứ dễ đáp ứng nhất với chuỗi cung ứng hiện tại của bạn.
Lỗi hay gặp khiến hàng không được hưởng ưu đãi
Phần lớn trường hợp mất ưu đãi không nằm ở hiệp định mà ở khâu hồ sơ. Các lỗi dưới đây gặp nhiều trong thực tế xuất khẩu của doanh nghiệp nhỏ:
| Lỗi | Hệ quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Khai mã HS trên C/O khác mã HS trên tờ khai của bên nhập khẩu | Hải quan nước nhập khẩu có thể từ chối ưu đãi | Thống nhất mã HS với khách hàng trước khi xin C/O |
| Mô tả hàng trên C/O không khớp hoá đơn | Bị yêu cầu giải trình hoặc từ chối | Dùng đúng tên hàng, số lượng, trọng lượng như hoá đơn |
| Xin C/O khi chưa chứng minh được nguồn nguyên liệu | Hồ sơ bị trả lại | Chuẩn bị bảng kê nguyên liệu kèm chứng từ mua |
| Hàng đi qua nước thứ ba mà không giữ chứng từ vận tải | Có thể mất xuất xứ do vi phạm quy tắc vận chuyển trực tiếp | Giữ vận đơn chở suốt, chứng từ quá cảnh |
| Nhầm mẫu C/O khi thị trường có nhiều FTA | Hưởng mức thuế cao hơn mức có thể có | Lập bảng so thuế theo từng hiệp định cho mỗi mã hàng chính |
Khi C/O bị trả, đọc kỹ lý do ghi trong thông báo rồi sửa đúng chỗ đó, tránh nộp lại nguyên bộ chỉ đổi một chi tiết nhỏ.
Câu hỏi thường gặp
Việt Nam có bao nhiêu FTA đang có hiệu lực tính đến cuối năm 2026?
Theo tổng hợp của Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) cập nhật đến tháng 10/2026, có 17 FTA đang có hiệu lực. Hiệp định thứ 18 với khối EFTA đã ký ngày 18/10/2026 nhưng còn chờ phê chuẩn nên chưa áp dụng.
FTA thứ 18 của Việt Nam là hiệp định nào?
Đó là Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và bốn nước thành viên EFTA gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein, ký tại Hà Nội ngày 18/10/2026 sau quá trình đàm phán khởi động từ tháng 7/2012.
Hiệp định CEPA với UAE có hiệu lực từ khi nào?
Theo bảng tổng hợp của Trung tâm WTO và Hội nhập, CEPA giữa Việt Nam và Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất có hiệu lực từ ngày 3/2/2026, sau khi Chính phủ phê duyệt hiệp định bằng Nghị quyết 130/NQ-CP.
Có FTA thì hàng xuất khẩu được miễn thuế ngay phải không?
Không hẳn. Thuế giảm theo lộ trình riêng của từng dòng hàng, có dòng về 0% ngay, có dòng giảm dần nhiều năm, có dòng bị loại trừ. Hàng còn phải đáp ứng quy tắc xuất xứ và có C/O hoặc chứng từ tự chứng nhận hợp lệ.
Vì sao tỷ lệ dùng C/O ưu đãi của RCEP chỉ khoảng 1,6% năm 2025?
Phần lớn thị trường RCEP đã có FTA ASEAN+1 hoặc FTA song phương với Việt Nam, nhiều mặt hàng đã về thuế 0% từ trước. Doanh nghiệp vì vậy tiếp tục dùng mẫu C/O quen thuộc như mẫu E, mẫu AK thay vì chuyển sang mẫu RCEP.
Tra cứu danh sách FTA và biểu thuế chính thức ở đâu?
Bạn có thể xem trên cổng thông tin của Bộ Công Thương, trang của Trung tâm WTO và Hội nhập thuộc VCCI, và các nghị định ban hành biểu thuế xuất nhập khẩu ưu đãi đặc biệt cho từng hiệp định do Chính phủ ban hành.