Doanh nghiệp nhỏ và vừa được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm, tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp giấy, theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và Nghị định 20/2026/NĐ-CP ngày 15/1/2026. Chính sách áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025; doanh nghiệp lập trước ngày 17/5/2025 mà còn trong ba năm đầu thì được hưởng phần thời gian còn lại.
Ưu đãi không áp dụng cho doanh nghiệp hình thành từ chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình hay chủ sở hữu, và có thêm điều kiện về người đại diện, người góp vốn lớn nhất. Bài dưới đây đi qua điều kiện, cách đếm ba năm bằng ví dụ, các trường hợp bị loại, và hai ưu đãi khác hay bị nhầm với chính sách này.
Chính sách đến từ đâu
Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 nêu hướng miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong ba năm đầu thành lập. Hai tuần sau, khoản 4 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 biến hướng này thành quy định: doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong ba năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Phần chi tiết nằm ở Điều 7 Nghị định 20/2026/NĐ-CP. Nghị định làm rõ cách đếm thời gian, các trường hợp loại trừ và cách xử lý khi doanh nghiệp đồng thời đủ điều kiện nhiều ưu đãi. Trong năm 2026, cơ quan thuế tiếp tục có văn bản trả lời các địa phương để làm rõ thêm điều kiện, và báo chí chính thống như trang của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đã đưa tin về các văn bản này.
Vì có cả nghị quyết, nghị định và văn bản trả lời, khi gặp trường hợp ranh giới bạn nên đọc theo thứ tự đó, và hỏi bằng văn bản với cơ quan thuế quản lý trực tiếp để có căn cứ lưu hồ sơ.
Điều kiện để được miễn
Một doanh nghiệp được hưởng khi thoả đồng thời các điều kiện sau:
- Là doanh nghiệp nhỏ và vừa theo tiêu chí của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa: xét theo lĩnh vực hoạt động, số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm, và doanh thu hoặc tổng nguồn vốn. Doanh nghiệp siêu nhỏ cũng thuộc nhóm này.
- Được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, tức là doanh nghiệp mới thật sự, không phải hình thành lại từ một doanh nghiệp có sẵn.
- Không thuộc các trường hợp loại trừ về cách hình thành và về người đại diện, người góp vốn lớn nhất (xem mục sau).
- Còn trong thời hạn ba năm tính từ năm đầu tiên được cấp giấy chứng nhận.
Điều kiện "là doanh nghiệp nhỏ và vừa" nên được chứng minh bằng hồ sơ lưu lại: bảng lao động đóng bảo hiểm xã hội, báo cáo tài chính có doanh thu hoặc tổng nguồn vốn. Nếu năm sau doanh nghiệp lớn vượt ngưỡng, hãy hỏi cơ quan thuế về việc có tiếp tục được hưởng phần còn lại hay không, vì văn bản trả lời có thể khác nhau theo từng tình huống.
Lưu ý ranh giới với hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp: các văn bản được phổ biến chưa nói thẳng trường hợp này có được coi là "đăng ký lần đầu" hay không. Nếu bạn đang là chủ hộ và định lập công ty, hãy hỏi trước bằng văn bản.
Các trường hợp bị loại
Nghị định 20/2026/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn nêu hai nhóm loại trừ chính. Bảng dưới kèm ví dụ giả định để dễ hình dung:
| Trường hợp | Ví dụ giả định | Được miễn? |
|---|---|---|
| Doanh nghiệp mới do chia, tách, sáp nhập, hợp nhất | Công ty A tách bộ phận in ấn thành công ty B | Không |
| Doanh nghiệp mới do chuyển đổi loại hình hoặc chủ sở hữu | Công ty TNHH một thành viên chuyển thành công ty cổ phần | Không |
| Người đại diện theo pháp luật, thành viên hợp danh hoặc người góp vốn lớn nhất đang giữ vai trò tương tự ở doanh nghiệp khác đang hoạt động | Ông D là giám đốc kiêm người góp vốn lớn nhất công ty X đang hoạt động, nay lập công ty Y và tiếp tục làm người góp vốn lớn nhất | Không |
| Như trên nhưng doanh nghiệp cũ đã giải thể chưa đủ 12 tháng | Công ty X giải thể tháng 2/2026, ông D lập công ty Y tháng 8/2026 | Không |
| Như trên nhưng doanh nghiệp cũ đã giải thể đủ 12 tháng trở lên | Công ty X giải thể tháng 1/2025, ông D lập công ty Y tháng 3/2026 | Có thể được, nếu đủ điều kiện khác |
| Người đại diện chỉ là người làm thuê, không góp vốn | Bà E làm giám đốc thuê ở công ty X và là người đại diện của công ty Y mới | Không bị loại vì lý do này |
Mục đích của nhóm loại trừ thứ hai là tránh việc đóng công ty cũ, mở công ty mới chỉ để hưởng lại ba năm miễn thuế. Nếu bạn từng làm chủ doanh nghiệp khác, hãy kiểm tra kỹ dòng này trước khi tính kế hoạch tài chính.
Đếm ba năm thế nào: bốn ví dụ
Ba năm được tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp giấy chứng nhận, theo năm tính thuế, kể cả năm doanh nghiệp lỗ hay chưa có doanh thu. Chính sách áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025.
| Ngày cấp giấy chứng nhận lần đầu | Ba năm tính thuế | Năm được miễn thực tế |
|---|---|---|
| Tháng 6/2023 | 2023, 2024, 2025 | Năm 2025 (phần còn lại) |
| Tháng 9/2024 | 2024, 2025, 2026 | Năm 2025 và 2026 |
| Tháng 3/2025 | 2025, 2026, 2027 | Cả ba năm |
| Tháng 4/2026 | 2026, 2027, 2028 | Cả ba năm |
Chỗ hay nhầm: ba năm không đợi đến khi có lãi mới bắt đầu đếm. Một doanh nghiệp lập năm 2026, lỗ cả năm 2026 và 2027, chỉ có lãi năm 2028 thì thực chất chỉ được hưởng miễn thuế một năm có ý nghĩa. Nếu năm đầu tiên quá ngắn, chẳng hạn được cấp giấy vào tháng 12, hãy hỏi cơ quan thuế quản lý về cách xác định kỳ tính thuế đầu tiên.
Hai ưu đãi khác hay bị nhầm
Miễn thuế cho doanh nghiệp có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống. Nghị định 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026, sửa đổi Nghị định 320/2025/NĐ-CP, bổ sung miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp, tổ chức có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống. Doanh nghiệp mới dự kiến doanh thu không quá 1 tỷ đồng thì không phải tạm nộp; nếu thực tế vượt thì kê khai, quyết toán theo quy định mà không bị tính tiền chậm nộp. Ưu đãi này dựa vào doanh thu, không dựa vào tuổi doanh nghiệp.
Ưu đãi cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Nghị quyết 198/2025/QH15 cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo. Đây là ưu đãi riêng, có tiêu chí riêng về đổi mới sáng tạo.
Nếu đủ điều kiện nhiều ưu đãi. Nghị định 20/2026/NĐ-CP cho phép doanh nghiệp chọn mức miễn, giảm có lợi nhất và giữ ổn định trong suốt thời gian hưởng, không đổi qua lại giữa các năm.
Lệ phí môn bài. Không phải thuế thu nhập. Nghị quyết 198/2025/QH15 chấm dứt thu lệ phí môn bài từ 1/1/2026, áp dụng chung, không cần là doanh nghiệp mới.
Giữ ưu đãi qua các kỳ quyết toán
Miễn thuế không có nghĩa là miễn kê khai. Một doanh nghiệp nhỏ giả định lập tháng 4/2026 nên làm như sau:
- Vẫn nộp tờ khai và quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp đúng hạn, ghi rõ số thuế được miễn theo căn cứ áp dụng.
- Lưu hồ sơ chứng minh là doanh nghiệp nhỏ và vừa từng năm: danh sách lao động đóng bảo hiểm xã hội, báo cáo tài chính.
- Rà danh sách người đại diện, người góp vốn lớn nhất và các doanh nghiệp họ từng hoặc đang giữ vai trò, kèm ngày giải thể nếu có.
- Không chuyển đổi loại hình doanh nghiệp trong thời gian hưởng nếu chưa hỏi rõ cơ quan thuế về ảnh hưởng tới ưu đãi.
- Giữ sổ sách đầy đủ ngay từ năm đầu, vì khi hết ba năm, số liệu các năm trước là căn cứ tính thuế và kiểm tra.
Lỗi hay gặp nhất khi bị cơ quan thuế loại ưu đãi không nằm ở điều kiện, mà ở hồ sơ: doanh nghiệp không chứng minh được mình là doanh nghiệp nhỏ và vừa vì không có số liệu lao động bảo hiểm xã hội hoặc sổ sách không khớp. Vì vậy hồ sơ năm đầu quan trọng không kém số thuế được miễn.
Lỗi hay gặp khiến ưu đãi bị từ chối
Những lỗi dưới đây thường gặp khi doanh nghiệp tự áp dụng ưu đãi mà chưa đọc kỹ điều kiện. Phần lớn có thể tránh từ ngày nộp hồ sơ thành lập:
| Lỗi | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Cho người góp vốn lớn nhất là chủ một công ty khác đang hoạt động | Công ty mới không được miễn | Rà vai trò của từng người góp vốn trước khi đăng ký |
| Lập công ty mới chưa đủ 12 tháng sau khi giải thể công ty cũ của cùng người | Không được miễn | Tính ngày giải thể, cân nhắc thời điểm thành lập |
| Hiểu ba năm bắt đầu từ năm có lãi | Kế hoạch tài chính sai, nộp thiếu thuế năm thứ tư | Đếm từ năm được cấp giấy chứng nhận lần đầu |
| Không có số liệu lao động đóng bảo hiểm xã hội | Khó chứng minh là doanh nghiệp nhỏ và vừa | Đăng ký bảo hiểm xã hội đúng hạn cho người lao động |
| Đổi loại hình doanh nghiệp giữa chừng | Có thể mất phần ưu đãi còn lại | Hỏi cơ quan thuế bằng văn bản trước khi chuyển đổi |
| Nhầm miễn thuế với miễn kê khai | Bị phạt chậm nộp tờ khai dù số thuế bằng không | Vẫn kê khai, quyết toán đúng hạn |
Nếu bạn đang lên kế hoạch thành lập, nên đưa bảng này vào danh sách kiểm trước khi chọn người đại diện và cơ cấu góp vốn. Thay đổi trên giấy trước khi đăng ký luôn dễ hơn giải trình với cơ quan thuế sau này.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp mới thành lập được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp bao lâu?
Doanh nghiệp nhỏ và vừa được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu được miễn 3 năm, tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp giấy, theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và Điều 7 Nghị định 20/2026/NĐ-CP.
Doanh nghiệp thành lập năm 2024 có được hưởng không?
Có thể được phần còn lại. Doanh nghiệp được cấp giấy trước ngày 17/5/2025 mà vẫn còn trong ba năm đầu thì được hưởng miễn thuế cho thời gian còn lại, tính từ kỳ tính thuế năm 2025. Doanh nghiệp lập năm 2024 có thể được miễn năm 2025 và 2026.
Năm đầu doanh nghiệp bị lỗ thì ba năm có lùi lại không?
Không. Ba năm được tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp giấy chứng nhận theo năm tính thuế, không phụ thuộc doanh nghiệp lãi hay lỗ. Năm lỗ vẫn bị tính là một năm trong thời gian ưu đãi.
Mở công ty mới sau khi đóng công ty cũ có được miễn không?
Nếu người đại diện theo pháp luật có góp vốn, thành viên hợp danh hoặc người góp vốn lớn nhất của công ty mới từng giữ vai trò tương tự ở công ty cũ đã giải thể chưa đủ 12 tháng, công ty mới không được hưởng ưu đãi này.
Doanh nghiệp có doanh thu dưới 1 tỷ đồng có phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp không?
Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026, doanh nghiệp, tổ chức có tổng doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Đây là ưu đãi dựa trên doanh thu, độc lập với ưu đãi ba năm cho doanh nghiệp mới.
Được miễn thuế thì có cần nộp tờ khai không?
Vẫn cần. Doanh nghiệp vẫn phải kê khai, quyết toán thuế đúng hạn và lưu hồ sơ chứng minh đủ điều kiện, như danh sách lao động đóng bảo hiểm xã hội và báo cáo tài chính, để cơ quan thuế xác nhận số thuế được miễn.