Từ năm học 2025–2026, trẻ em mầm non, học sinh phổ thông và học viên học chương trình giáo dục phổ thông trong cơ sở giáo dục công lập được miễn học phí; người học cùng các cấp này ở trường dân lập, tư thục được Nhà nước hỗ trợ học phí. Căn cứ là Nghị quyết 217/2025/QH15 do Quốc hội thông qua ngày 26/6/2025, và Nghị định 238/2025/NĐ-CP ngày 3/9/2025 của Chính phủ hướng dẫn chi tiết. Gia đình không phải nộp đơn: nhà trường tự lập danh sách.
Phần dưới đây tách bạch ba nhóm hay bị gộp lẫn: được miễn hẳn, được hỗ trợ một phần, và được hỗ trợ thêm chi phí học tập. Kèm theo là khung học phí làm căn cứ cấp tiền, cách Nhà nước chi trả, những trường hợp không được áp dụng và một danh sách để phụ huynh tự đối chiếu khi con chuyển trường hay học lại.
Ba nhóm chính sách, đừng gộp làm một
Nghị định 238/2025/NĐ-CP dùng ba khái niệm khác nhau. Đọc nhầm khái niệm là lý do phổ biến nhất khiến phụ huynh tưởng con mình "bị sót".
| Nhóm | Ai thuộc nhóm | Được gì |
|---|---|---|
| Miễn học phí | Trẻ mầm non, học sinh phổ thông, học viên giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông trong cơ sở giáo dục công lập | Không đóng học phí; ngân sách cấp bù cho nhà trường theo mức Hội đồng nhân dân tỉnh quy định |
| Hỗ trợ học phí | Các đối tượng cùng cấp học nhưng học ở cơ sở dân lập, tư thục, hoặc ở trường mầm non, phổ thông thuộc đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu | Nhà nước cấp một khoản theo mức do Hội đồng nhân dân tỉnh quyết định, không vượt mức thu của trường |
| Hỗ trợ chi phí học tập | Học sinh mồ côi cả cha lẫn mẹ, người khuyết tật, con hộ nghèo, học sinh ở thôn bản đặc biệt khó khăn, xã khu vực III và một số vùng ven biển, hải đảo | 150.000 đồng/học sinh/tháng để mua sách vở, đồ dùng, tối đa 9 tháng mỗi năm học |
Một học sinh có thể thuộc cùng lúc hai nhóm. Ví dụ, con một hộ nghèo học trường công lập vừa được miễn học phí, vừa được hỗ trợ chi phí học tập. Hai khoản này độc lập với nhau. Nếu một văn bản khác đang áp dụng mức hỗ trợ cao hơn cho cùng đối tượng thì người học được hưởng theo mức cao hơn, theo khoản 4 Điều 19 của nghị định.
Có phải làm đơn không: trình tự trong trường
Mầm non và phổ thông công lập: không làm đơn. Điều 18 Nghị định 238/2025/NĐ-CP ghi rõ trẻ em, học sinh không phải nộp đơn đề nghị miễn, hỗ trợ học phí. Trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày khai giảng, hiệu trưởng lập và phê duyệt danh sách người học được miễn.
Trường dân lập, tư thục: trường lập danh sách, chính quyền duyệt. Cũng trong 10 ngày làm việc từ ngày khai giảng, hiệu trưởng lập danh sách người học được hỗ trợ kèm mức hỗ trợ do Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành, gửi Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu hoặc Sở Giáo dục và Đào tạo thẩm định, phê duyệt tuỳ phân cấp.
Hỗ trợ chi phí học tập: vẫn cần hồ sơ chứng minh hoàn cảnh. Khoản 150.000 đồng/tháng gắn với hoàn cảnh riêng (mồ côi, khuyết tật, hộ nghèo, vùng khó khăn) nên gia đình nộp đơn theo mẫu phụ lục của nghị định kèm giấy tờ chứng minh. Nộp muộn thì được xét từ thời điểm nộp hồ sơ, không tự động truy về đầu năm.
Đại học, nghề nghiệp: quy trình khác hẳn. Sinh viên thuộc diện miễn, giảm học phí nộp đơn trong vòng 45 ngày làm việc kể từ ngày nhập học. Đây là chỗ hay bị lẫn với quy trình phổ thông: lên đại học, việc không còn tự động.
Khung học phí năm học 2025–2026: con số dùng để làm gì
Miễn học phí không có nghĩa là học phí biến mất khỏi văn bản. Khung học phí vẫn được ban hành vì nó là căn cứ để ngân sách cấp bù cho trường công và để tính mức hỗ trợ cho học sinh trường tư. Khung dưới đây áp dụng cho trường công lập chưa tự bảo đảm chi thường xuyên (Điều 8 Nghị định 238/2025/NĐ-CP).
| Cấp học | Mức sàn – mức trần (nghìn đồng/học sinh/tháng) |
|---|---|
| Mầm non | 50 – 540 |
| Tiểu học | 50 – 540 |
| Trung học cơ sở | 50 – 650 |
| Trung học phổ thông | 100 – 650 |
Từ năm học 2026–2027 đến năm học 2035–2036, mức trần được điều chỉnh theo giá tiêu dùng và tăng trưởng nhưng không quá 7,5% mỗi năm. Trường công lập tự bảo đảm chi thường xuyên được áp trần tối đa gấp 2 lần, tự bảo đảm cả chi thường xuyên lẫn chi đầu tư thì tối đa gấp 2,5 lần.
Mức cụ thể ở từng địa phương do Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố quyết định, có thể phân theo vùng. Vì vậy, hai học sinh tư thục ở hai tỉnh khác nhau có thể nhận mức hỗ trợ khác nhau dù học cùng lớp. Muốn biết con số của tỉnh mình, bạn tra nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh về mức học phí và mức hỗ trợ năm học hiện hành.
Tiền đi đâu: ngân sách cấp bù và cấp trực tiếp
Với trường công lập, ngân sách cấp bù thẳng cho nhà trường theo mức Hội đồng nhân dân tỉnh quy định. Phụ huynh không nhận tiền, cũng không đóng rồi chờ hoàn. Nếu đầu năm học nhà trường vẫn ghi khoản "học phí" trong phiếu thu thì đó là dấu hiệu cần hỏi lại: có thể là khoản khác bị đặt nhầm tên, hoặc trường chưa cập nhật.
Với học sinh trường dân lập, tư thục, Nhà nước cấp trực tiếp tiền hỗ trợ cho đối tượng được hưởng. Mức hỗ trợ không vượt mức học phí thực thu của trường. Nếu trường thu 3 triệu đồng mỗi tháng mà mức hỗ trợ của tỉnh là vài trăm nghìn, phần chênh lệch gia đình vẫn đóng như cũ. Chính sách này giảm gánh nặng, không biến trường tư thành miễn phí.
Kinh phí cấp theo thời gian học thực tế nhưng không quá 9 tháng mỗi năm học đối với mầm non, phổ thông, và chi trả 2 lần trong năm vào đầu các học kỳ. Trường hợp đã nộp hồ sơ đúng mà chưa nhận được tiền đúng hạn thì được truy lĩnh hoặc giảm trừ ở lần chi trả sau.
Theo Nghị quyết 217/2025/QH15, kinh phí do ngân sách nhà nước bảo đảm theo phân cấp; ngân sách trung ương hỗ trợ những địa phương chưa tự cân đối được. Đây là lý do cùng một chính sách nhưng tốc độ chi trả hỗ trợ cho học sinh trường tư có thể khác nhau giữa các tỉnh.
Những trường hợp không được áp dụng hoặc bị ngắt quãng
Điều 19 của nghị định liệt kê một số tình huống không hưởng chính sách. Với mầm non và phổ thông, các điểm sau là đáng lưu ý nhất:
- Thời gian học sinh bị kỷ luật ngừng học hoặc buộc thôi học không được hưởng.
- Học lưu ban, học lại, bảo lưu nói chung không được hưởng; ngoại lệ là dừng học, lưu ban không quá một lần vì ốm đau, tai nạn hoặc lý do bất khả kháng không do kỷ luật, khi đó hiệu trưởng xem xét cho tiếp tục hưởng.
- Người học giáo dục thường xuyên theo các chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức ngắn hạn không được hưởng; chỉ chương trình để lấy văn bằng của hệ thống giáo dục quốc dân mới được.
- Học sinh trường công lập học thêm ngoài giờ ở trung tâm tư nhân: khoản đó không phải học phí theo nghị định nên không liên quan đến chính sách miễn.
- Các khoản thu khác như tiền ăn bán trú, bảo hiểm y tế học sinh, đồng phục, dịch vụ trông giữ ngoài giờ không phải là học phí; mỗi khoản có quy định riêng.
Đặt các điểm này cạnh nhau để thấy: chính sách miễn gắn với việc học chương trình chính khoá tại cơ sở thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Khoản nào nằm ngoài khái niệm học phí thì phải tra quy định riêng của khoản đó.
Áp vào trường hợp của bạn: ba tình huống giả định
Tình huống 1. Gia đình anh A ở một phường, có con học lớp 4 trường tiểu học công lập. Con được miễn học phí, gia đình không phải làm gì. Việc nên làm là đọc phiếu thu đầu năm để chắc không còn dòng nào ghi là học phí.
Tình huống 2. Chị B ở xã C cho con học mầm non tư thục vì gần nhà. Con thuộc diện hỗ trợ học phí. Trường lập danh sách gửi xã thẩm định; tiền hỗ trợ cấp theo mức của tỉnh, chi hai lần trong năm. Chị nên hỏi trường đã gửi danh sách chưa và mức hỗ trợ tỉnh mình đang áp dụng là bao nhiêu mỗi tháng, để biết phần còn phải tự đóng.
Tình huống 3. Một học sinh lớp 10 công lập có cha mẹ đều đã mất. Em được miễn học phí như mọi bạn cùng trường, đồng thời thuộc diện hỗ trợ chi phí học tập 150.000 đồng/tháng. Phần sau cần người giám hộ nộp đơn kèm giấy tờ chứng minh; nộp sớm ngay đầu năm để không mất các tháng trước thời điểm nộp.
Lỗi hay gặp và câu nên hỏi nhà trường
Phần lớn thắc mắc về miễn học phí đến từ việc nhầm khái niệm hoặc chờ đợi một thủ tục không tồn tại. Danh sách dưới đây giúp bạn hỏi đúng chỗ:
- Chờ giấy báo "được miễn" gửi về nhà: không có giấy này với học sinh công lập; danh sách nằm ở trường.
- Nghĩ học trường tư được miễn hoàn toàn: chỉ được hỗ trợ theo mức của tỉnh, phần chênh vẫn tự đóng.
- Quên nộp hồ sơ hỗ trợ chi phí học tập vì tưởng cũng tự động như miễn học phí: khoản này cần đơn.
- Chuyển trường giữa năm mà không hỏi trường mới đã đưa con vào danh sách hỗ trợ chưa (với trường tư).
- Câu nên hỏi: "Trường đã lập danh sách hỗ trợ học phí năm học này chưa, gửi lên xã hay sở?"
- Câu nên hỏi: "Mức hỗ trợ học phí tỉnh mình năm nay là bao nhiêu một tháng, chi vào đợt nào?"
Nếu cần đối chiếu văn bản, bạn tra Nghị quyết 217/2025/QH15, Nghị định 238/2025/NĐ-CP và nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh về mức học phí, mức hỗ trợ trên cổng thông tin của tỉnh hoặc cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật quốc gia.
Câu hỏi thường gặp
Học sinh trung học phổ thông công lập có được miễn học phí không?
Có. Nghị quyết 217/2025/QH15 và Nghị định 238/2025/NĐ-CP áp dụng cho cả mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông công lập, kể cả học viên học chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học tại cơ sở công lập, từ năm học 2025–2026.
Học trường tư thục thì được hỗ trợ bao nhiêu tiền?
Mức hỗ trợ do Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố quyết định theo khung học phí của Chính phủ và không vượt mức thu của trường. Vì vậy mỗi tỉnh một mức. Bạn tra nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh nơi con học hoặc hỏi trực tiếp nhà trường.
Có cần làm đơn xin miễn học phí cho con không?
Không cần với trẻ mầm non và học sinh phổ thông. Hiệu trưởng lập danh sách trong 10 ngày làm việc kể từ ngày khai giảng. Riêng khoản hỗ trợ chi phí học tập cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt thì gia đình vẫn phải nộp đơn kèm giấy tờ.
Miễn học phí có bao gồm tiền ăn bán trú và bảo hiểm y tế học sinh không?
Không. Học phí chỉ là khoản thu cho dịch vụ giáo dục chính khoá. Tiền ăn bán trú, bảo hiểm y tế học sinh, đồng phục và các dịch vụ ngoài giờ là các khoản riêng, chịu quy định riêng của từng khoản và của địa phương.
Học sinh lưu ban có còn được miễn học phí không?
Nguyên tắc là không áp dụng trong thời gian học lưu ban, học lại. Ngoại lệ là lưu ban không quá một lần vì ốm đau, tai nạn hoặc lý do bất khả kháng không do kỷ luật; khi đó hiệu trưởng xem xét cho tiếp tục được hưởng chính sách.
Tiền hỗ trợ học phí cho học sinh trường tư được chi khi nào?
Theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP, tiền được cấp theo thời gian học thực tế nhưng không quá 9 tháng mỗi năm học và chi trả 2 lần trong năm vào đầu các học kỳ. Nếu chậm so với thời hạn thì được truy lĩnh ở lần chi trả tiếp theo.