Theo cơ quan thống kê, giá trị tăng thêm của kinh tế số năm 2025 ước bằng 14,02% GDP, khoảng 72,1 tỷ USD; mục tiêu đặt ra là ít nhất 30% GDP vào năm 2030 và ít nhất 50% GDP vào năm 2045. Con số 14,02% được công bố tại họp báo về tình hình kinh tế, xã hội quý IV và cả năm 2025, tổ chức ngày 5/1/2026. Mục tiêu 30% và 50% nằm trong Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, và mục tiêu 30% được nhắc lại trong Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030.
Trên báo chí bạn còn gặp các con số 13,17% và 18,3% cho cùng năm 2024. Bài này giải thích vì sao có nhiều con số, kinh tế số "lõi" và "số hoá các ngành" là gì, khoảng cách từ 14% lên 30% lớn đến đâu, và cách tự kiểm một câu nói về kinh tế số có đúng không.
Các con số chính thức theo năm
Bảng dưới gom số đã công bố của cơ quan thống kê và các mục tiêu, ghi rõ loại số.
| Kỳ | Tỷ trọng trong GDP | Loại số | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Năm 2021 | 12,87% | Đã đạt | Cơ quan thống kê, chuỗi biên soạn công bố năm 2025 và 2026 |
| Năm 2024 | 13,17% (hơn 1,5 triệu tỷ đồng) | Đã đạt | Cơ quan thống kê, công bố ngày 6/1/2025 |
| Năm 2025 | 14,02% (khoảng 72,1 tỷ USD) | Ước tính | Cơ quan thống kê, công bố ngày 5/1/2026 |
| Năm 2030 | Tối thiểu 30% | Mục tiêu | Nghị quyết 57-NQ/TW; Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số 2026–2030 |
| Năm 2045 | Tối thiểu 50% | Mục tiêu | Nghị quyết 57-NQ/TW |
Giai đoạn 2021–2025, tỷ trọng bình quân khoảng 13,2% GDP. Theo giá so sánh, kinh tế số năm 2025 tăng khoảng 11,8%, nhanh hơn mức tăng GDP chung 8,02% cùng năm. Tức là kinh tế số đang lớn lên nhanh hơn nền kinh tế, nhưng tỷ trọng chỉ nhích khoảng một điểm phần trăm sau bốn năm.
Muốn lên 30% vào năm 2030, tỷ trọng phải tăng thêm khoảng 16 điểm phần trăm trong năm năm, nhanh hơn nhiều so với nhịp đã thấy. Đây là phép tính đơn giản từ số đã công bố, không phải dự báo.
Vì sao cùng năm 2024 có số 13,17% và 18,3%
Năm 2024 xuất hiện hai con số. Số 13,17% là của cơ quan thống kê, tính theo phương pháp biên soạn chính thức của Việt Nam. Số 18,3% là ước tính được phía cơ quan quản lý chuyển đổi số nêu, dựa trên khái niệm kinh tế số rộng hơn mà một số tổ chức quốc tế dùng.
Khác biệt nằm ở chỗ đếm cái gì. Cách tính hẹp chỉ cộng giá trị tăng thêm của các ngành sản xuất sản phẩm số, dịch vụ số và phần giá trị tạo ra nhờ ứng dụng công nghệ số trong các ngành khác theo các tiêu chí đo được trong hệ thống tài khoản quốc gia. Cách tính rộng có thể gồm cả những hoạt động mà công nghệ số chỉ hỗ trợ một phần.
Khi viết hoặc đọc về chỉ tiêu 30% của năm 2030, bạn nên dùng chuỗi số của cơ quan thống kê, vì đó là chuỗi được công bố đều đặn và có phương pháp công khai. So một mục tiêu với một ước tính theo phương pháp khác sẽ cho cảm giác khoảng cách nhỏ hơn thực tế. Câu đúng chuẩn là: "Theo cơ quan thống kê, kinh tế số năm 2025 ước bằng 14,02% GDP; mục tiêu đến năm 2030 là tối thiểu 30%."
Kinh tế số lõi và số hoá các ngành
Cơ quan thống kê chia kinh tế số thành hai phần. Cơ cấu năm 2025 như sau:
| Phần | Gồm những gì (ví dụ) | Tỷ trọng trong GDP năm 2025 |
|---|---|---|
| Kinh tế số lõi | Sản xuất phần cứng điện tử, máy tính; phần mềm; viễn thông; dịch vụ công nghệ thông tin, dữ liệu | Khoảng 8,42% |
| Số hoá các ngành | Phần giá trị tăng thêm nhờ công nghệ số trong thương mại, tài chính, vận tải, sản xuất, nông nghiệp | Khoảng 5,6% |
| Tổng | Hai phần cộng lại | 14,02% |
Kinh tế số lõi chiếm hơn 60% tổng giá trị kinh tế số. Đặc điểm này cho thấy phần lớn đóng góp hiện nay đến từ các ngành làm ra công nghệ, trong đó có sản xuất điện tử, chứ chưa phải từ việc các ngành truyền thống dùng công nghệ số để làm ra nhiều giá trị hơn.
Vì vậy, khi nghe "kinh tế số tăng mạnh", bạn nên hỏi tăng ở phần nào. Một nhà máy lắp ráp điện tử mở rộng làm tăng kinh tế số lõi; còn một hợp tác xã bán nông sản qua sàn thương mại điện tử góp vào phần số hoá các ngành. Hai loại tăng trưởng này có ý nghĩa khác nhau với việc làm và thu nhập của người dân.
Mục tiêu 2030 đi kèm những chỉ tiêu nào
Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030 (Quyết định 1266/QĐ-TTg, ban hành tháng 7/2026) đặt con số 30% cạnh một loạt chỉ tiêu cụ thể hơn, giúp biết mục tiêu lớn được chia nhỏ ra sao:
- Hỗ trợ tối thiểu 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số.
- Doanh thu thương mại điện tử đạt 15–17% tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng.
- 45% doanh nghiệp nhỏ và vừa trong thương mại tham gia các sàn thương mại điện tử lớn.
- Đưa vào sử dụng tối thiểu 5 sàn dữ liệu.
- Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP.
- Trên 40% doanh nghiệp nhỏ và vừa dùng nền tảng mô hình trí tuệ nhân tạo dạng dịch vụ, tác nhân AI hoặc giải pháp AI dùng chung.
Phần lớn các chỉ tiêu này nhắm vào phần số hoá các ngành, tức phần đang nhỏ hơn. Đây là hướng hợp lý: muốn tỷ trọng tăng gấp đôi trong năm năm, không thể chỉ trông vào nhà máy điện tử, mà cần hàng trăm nghìn doanh nghiệp bình thường tạo thêm giá trị nhờ công nghệ số.
Áp vào trường hợp của bạn: hộ kinh doanh ở xã C có nằm trong kinh tế số không
Bán hàng qua sàn hoặc mạng xã hội. Phần giá trị tạo ra nhờ kênh bán trực tuyến được tính vào số hoá các ngành, nếu hoạt động được ghi nhận trong số liệu thống kê, thuế, sàn thương mại điện tử.
Nhận thanh toán bằng mã QR hay chuyển khoản. Bản thân việc nhận tiền điện tử không làm hộ thành "doanh nghiệp số", nhưng giao dịch được ghi nhận giúp đo thanh toán không dùng tiền mặt, một chỉ tiêu đi kèm.
Dùng phần mềm bán hàng, hoá đơn điện tử. Đây là ứng dụng công nghệ số vào hoạt động thường ngày, góp vào năng suất. Phần ghi nhận được trong số liệu là phần giá trị tăng thêm, không phải số tiền mua phần mềm.
Không có ghi nhận thì không được đếm. Hoạt động trực tuyến không khai báo, không có hoá đơn sẽ khó lọt vào số liệu chính thức. Đây là một lý do khiến tỷ trọng kinh tế số thực tế có thể cao hơn con số đo được.
Câu hỏi nên tự đặt. Hoạt động của bạn có tạo thêm giá trị nhờ công nghệ số không, hay chỉ chuyển kênh bán? Bán qua mạng mà giá trị bằng bán ở chợ thì đóng góp thêm nhỏ hơn bạn nghĩ.
Lỗi hay gặp khi đọc số kinh tế số
Nhầm tỷ trọng với tốc độ tăng. Kinh tế số tăng 11,8% năm 2025 là tốc độ tăng; 14,02% là tỷ trọng trong GDP. Hai con số không thay thế nhau.
Nhầm doanh thu với giá trị tăng thêm. Doanh thu ngành công nghệ số có thể lên tới hàng triệu tỷ đồng vì gồm cả giá trị linh kiện nhập khẩu. GDP chỉ đếm giá trị tăng thêm, nên tỷ trọng kinh tế số luôn thấp hơn nhiều so với con số doanh thu.
Dùng ước tính của tổ chức tư nhân như số chính thức. Các báo cáo về "kinh tế Internet" của tổ chức nước ngoài đo tổng giá trị hàng hoá giao dịch, không cùng khái niệm với GDP.
Quên ghi năm. Tỷ trọng năm 2024 và năm 2025 khác nhau; câu "kinh tế số chiếm 14% GDP" cần kèm "năm 2025, ước tính". Khi số năm 2026 được công bố vào đầu năm 2027, các bài viết cũ sẽ trở thành số cũ mà không tự cập nhật.
Coi mục tiêu là cam kết đã chắc chắn. Mục tiêu 30% là đích phấn đấu; số liệu hằng năm của cơ quan thống kê sẽ cho biết đi tới đâu.
Tự tra số kinh tế số mới nhất trong năm phút
Con số kinh tế số được công bố mỗi năm một lần, nên tin cũ dễ bị đăng lại như tin mới. Các bước dưới giúp bạn kiểm một con số trước khi dùng:
- Xác định năm số liệu: số của năm nào thường được công bố vào đầu tháng 1 năm sau, cùng họp báo kinh tế, xã hội quý IV. Số năm 2025 công bố ngày 5/1/2026; số năm 2026 sẽ có vào khoảng đầu tháng 1/2027.
- Vào trang của cơ quan thống kê, tìm mục thông cáo báo chí về tình hình kinh tế, xã hội quý IV hoặc thông cáo riêng về tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số.
- Ghi lại ba thứ: tỷ trọng trong GDP, phần kinh tế số lõi, phần số hoá các ngành. Nếu thông cáo có số quy đổi ra USD, ghi kèm vì tin tức hay dùng số này.
- Kiểm xem số đó là "ước tính" hay "chính thức". Số công bố đầu năm thường là ước tính và có thể được điều chỉnh khi có số liệu đầy đủ hơn.
- So với mục tiêu đúng mốc: 30% là mốc năm 2030, 50% là mốc năm 2045. Không so số năm 2025 với một mục tiêu cũ của năm 2025 mà không nói rõ.
- Nếu thấy một con số lệch hẳn chuỗi chính thức, tìm xem nó dùng khái niệm nào và do ai tính trước khi trích dẫn.
Làm đủ năm bước này, bạn sẽ tránh được lỗi phổ biến nhất: dùng số ước tính theo khái niệm rộng của một năm cũ để so với mục tiêu của năm 2030. Một câu viết chuẩn luôn có đủ bốn phần: con số, năm số liệu, loại số và cơ quan công bố.
Câu hỏi thường gặp
Kinh tế số chiếm bao nhiêu phần trăm GDP năm 2025?
Theo cơ quan thống kê, công bố ngày 5/1/2026, giá trị tăng thêm của kinh tế số năm 2025 ước bằng 14,02% GDP, khoảng 72,1 tỷ USD. Trong đó kinh tế số lõi khoảng 8,42% GDP và số hoá các ngành khoảng 5,6% GDP.
Mục tiêu kinh tế số đến năm 2030 là bao nhiêu?
Mục tiêu là quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP vào năm 2030, theo Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, và được nhắc lại trong Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030. Tầm nhìn năm 2045 là tối thiểu 50% GDP.
Vì sao có nguồn nói kinh tế số năm 2024 là 18,3% GDP?
Con số 18,3% là ước tính theo khái niệm kinh tế số rộng hơn, do cơ quan quản lý chuyển đổi số nêu. Số chính thức của cơ quan thống kê cho năm 2024 là 13,17% GDP, tính theo phương pháp biên soạn trong nước.
Kinh tế số lõi khác số hoá các ngành thế nào?
Kinh tế số lõi là các ngành làm ra sản phẩm và dịch vụ số như điện tử, phần mềm, viễn thông. Số hoá các ngành là phần giá trị tăng thêm mà các ngành khác như thương mại, tài chính, nông nghiệp tạo ra nhờ ứng dụng công nghệ số.
Tỷ trọng kinh tế số tăng bao nhiêu mỗi năm?
Từ 12,87% năm 2021 lên 14,02% năm 2025, tức tăng khoảng 1,15 điểm phần trăm sau bốn năm. Muốn đạt 30% năm 2030, mức tăng mỗi năm phải lớn hơn nhiều so với nhịp này.
Hộ kinh doanh bán hàng qua mạng có được tính vào kinh tế số không?
Phần giá trị tạo ra nhờ kênh số được tính vào số hoá các ngành nếu hoạt động được ghi nhận qua thuế, hoá đơn hoặc điều tra thống kê. Hoạt động không khai báo thì khó lọt vào số liệu chính thức.